Rechtbankpresident Gisolf sprak eind januari klare taal: havenbedrijven moeten de oud-werknemers van de opgedoekte havenpool Span voorrang geven zodra zij nieuw personeel aannemen.
De uitspraak was het voormalige Span-team een pak van het hart; eindelijk konden ze weer aan de slag in de Amsterdamse havens.
Maar ze juichten te vroeg. Bijna negen maanden later heeft de groep nog steeds geen werk in de haven. Een deel zit werkloos thuis, sommigen hebben een andere baan gevonden maar zouden liever terugkeren naar de haven. "Ik heb sterk het gevoel dat er alles aan wordt gedaan om ze buiten te houden," zegt advocaat Pim Fischer, die al jaren strijdt voor de belangen van de ontslagen havenwerkers. "Ze worden gemeden als de pest."
De boze havenwerkers zaten in de Havenpool, een soort uitzendbureau waar ze via een vast dienstverband werden gedetacheerd. Toen in 1997 het doek viel voor de Havenpool, kwam er een doorstart: de arbeidspool Stichting Personeelsvoorziening Amsterdam-Noordzeekanaal Operationele ploeg (Spano).
Daarnaast ontstond de reserveploeg Span, waarin het overtollige personeel werd ondergebracht. Span was niets meer of minder dan een sterfhuisconstructie; de werknemers werden na verloop van tijd geloosd.
De FNV-bond werkte willens en wetens mee aan de afbraak van Span. De vakbondbestuurders Jan Heilig en Dick Ter Wisscha zetten bij de sanering als het ware de pet van werkgever op. Ze begeleidden de actieve ploeg Spano en zorgden ervoor dat de tweede wagon (Span) werd losgekoppeld.
Na de uitspraak van de president van de Amsterdamse rechtbank hield de top van Spano, die de ex-havenwerkers zo mogelijk moest aannemen, zich opvallend stil. Terwijl de mannen van Spano de groei van de haven nauwelijks konden verwerken, werd geen beroep gedaan op hun oud-collega's.
Het ontslagen personeel pikte de halsstarrige opstelling niet en ging dit voorjaar op eigen houtje verhaal halen bij Spano. Na een pittig gesprek - ditmaal zonder advocaten - werd beloofd dat ze mochten komen solliciteren. De formulieren werden ingevuld en opgestuurd. En daarna: wederom een ijzige stilte.
Advocaat Fischer vindt het inmiddels weer welletjes geweest en heeft Spano, voor de zoveelste maal, voor de rechter gedaagd. Spano wil geen woord loslaten over de never ending story waar de sollicitatieprocedure op uit dreigt te lopen.
Bovendien is 'de wijze waarop met hun sollicitatie wordt omgegaan onrechtmatig', aldus de dagvaarding. "Er is gevraagd of ze gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn. En zo ja, voor welk percentage," legt Fischer uit. "Dat zegt niets over hun inzetbaarheid. Arbeidsongeschiktheid is het criterium waarop ze eruit zijn gesodemieterd en daar probeert Spano ze nu weer mee buiten de deur te houden. Het zal niet verbazen als ik zeg dat hier iets niet deugt."
Volgens Fischer wordt het ontslagen Span-team als lastig ervaren. Het zijn havenwerkers van de oude stempel met een duidelijke mening. Kennelijk zitten ze in de Amsterdamse haven daarom niet meer op de havenwerkers te wachten, redeneert de advocaat.
Toch zet Fischer door. Als de nieuwe containerterminal van Ceres aan de Amerikahaven begint te draaien, ontstaan naar verwachting weer heel wat nieuwe banen bij in de haven. De ex-havenwerkers hengelen naar een plek bij deze containerterminal.
"Voordat ze nieuwe werknemers aannemen, moet eerst de oud-werknemers een kans worden geboden," meent de advocaat. Algemeen directeur Rob Sponselee van Ceres zegt 'dat de mogelijkheid wordt bekeken'.
De oud-havenwerkers en werkgever Spano ontmoeten elkaar vrijdag 12 oktober weer in de rechtbank van Amsterdam. Formeel om inzage te krijgen in de sollicitatieprocedure. Fischer: "Maar uiteindelijk gaat het erom dat ze een baan krijgen."
Het Parool, 29-09-2001