Kees Reerink, lid van de ondernemingsraad van Ceres, werd bestookt met vragen over het realiteitsgehalte van de aangekondigde honderden arbeidsplaatsen bij dit containerbedrijf. Abdellatif Cherribi, lid van de gemeenteraad voor de Partij van de Arbeid, moest meerdere malen uitleggen waarom de gemeente Amsterdam honderden miljoenen investeert in dit bedrijf en hoe zeker de beloften van eigenaar Kritikos zijn over de forse uitbreiding van de werkgelegenheid. Tom Koningh, bestuurder van FNV Bondgenoten in de Amsterdamse haven, werd nadrukkelijk gevraagd naar zijn standpunten over de Instroompool die de gemeente Amsterdam via NV Werk wil beginnen. Ab de Wildt, één van 'de 26' en oud-voorzitter van de ondernemingsraad bij de havenpool, speelde een thuiswedstrijd, wel werd hij aan de tand gevoeld over zijn visie op de terugkeer van de ontslagen arbeiders in de Amsterdamse haven.
De situatie bij Ceres kreeg veel aandacht, omdat daar na jaren discussie en voorbereiding een nieuwe terminal op stapel staat en de grote meerderheid van de 80 tot 140 beoogde arbeidsplaatsen van de Instroompool gevonden moet worden. Opvallend was het gebrek aan concrete informatie die de ondernemingsraad van Ceres weet los te krijgen. De aangeprezen grote nieuwe klant, de aantallen containers en de daarmee samenhangende arbeidsplaatsen zijn nog steeds in nevelen gehuld. Verwacht wordt dat er ongeveer 600 mensen nodig zijn. Ook Cherribi kon niet veel meer zeggen dan dat er interessante beloftes zijn en goede afspraken. "We hebben Kritikos het pistool op de borst gezet en hem duidelijk gemaakt dat de gemeente Amsterdam niet alleen in infrastructuur investeert, maar ook in werkgelegenheid." Reerink vertelde dat het standpunt van de ondernemingsraad is dat eerder ontslagen havenarbeiders met voorrang aangenomen moeten worden. Tot nu toe echter leert de praktijk dat daar niets van terecht lijkt te komen. Eén van 'de 26', niet veel ouder dan veertig jaar, had tevergeefs meerdere malen gesolliciteerd en kreeg kort geleden telefonisch van de opleidingscoördinator van de Instroompool te horen: "Je begrijpt natuurlijk dat we niet op mensen zitten te wachten van jouw leeftijd." Koningh, en met hem Cherribi, was over deze discriminatie zeer verontwaardigd. Vooral, omdat Kritikos hem in een gesprek verzekerd had "geen probleem te hebben met 'oudere' havenwerkers". Bovendien bleek Kritikos niet erg gecharmeerd van de Instroompool. Hij wil zelf bepalen wie er bij Ceres komen werken. In het geld van NV Werk en de Instroompool was hij wel geïnteresseerd, want daarmee kon hij prima de opleiding verzorgen. Cherribi zag daar niks in en hield vast aan de Instroompool: "In Amsterdam zijn 50.000 werklozen in de kaartenbakken geregistreerd, daaruit moeten we de nieuwe mensen voor Ceres halen en via de Instroompool opleiden."
Omdat de kantonrechter de uitspraak over het aangevochten ontslag van 'de 26' tot 13 februari had uitgesteld, spitste de discussie zich toe op de Instroompool. Cherribi had moeite met de boosheid in de zaal: "Ik snap het niet, we willen werkloze Amsterdammers aan een baan helpen, zijn jullie daar dan tegen?" "Nee", zei De Wildt, "daar is niks tegen, maar wel onder een paar voorwaarden. De afspraken die vastgelegd zijn dat eerst ontslagen poolarbeiders in de haven terugkeren, moeten nagekomen worden. En de Instroompool mag niet in strijd zijn met de cao, dus kan alleen maar onder de bestaande havenpool SPANO vallen." Koningh, die zich weinig aantrok van het feit dat twee van zijn collega's als werkgever het ontslag van de ontslagen poolarbeiders bezegeld hadden, was het daarmee eens. "Over dat plannetje van wildvreemden voor een Instroompool is met de bond niet gesproken. Het is eigenlijk illegaal en haalt de havenpool als flexibele arbeidsvoorziening onderuit." Cherribi bleek niet op de hoogte te zijn van deze 'Alleingang' van NV Werk, waarvan overigens de gemeente Amsterdam de enige aandeelhouder is. "Het is fout dat niet vooraf met alle betrokkenen is gesproken. Waarom heeft de havenpool geen lijstje gemaakt [van kandidaten voor de nieuwe banen]. Er moet iemand de verantwoordelijkheid nemen om een inventarisatie te maken. Ik ben bereid om over een lijst te spreken." Koningh nam dit aanbod graag aan, maar wilde wel wat meer gegevens: "Voordat ik een lijstje maak, moet ik weten waarvoor." Hij voegde daaraan toe Ceres en andere havenbedrijven een brief gestuurd te hebben over het nakomen van hun verplichtingen. Zowel die van het convenant van 3 oktober 1997 (al het mogelijke doen ontslagen poolarbeiders op vacatures te plaatsen) als de cao (inhuur door havenbedrijven kan alleen via de havenpool). Wethouder Dales had hij schriftelijk benaderd over de urgentie met alle partijen te overleggen hoe een einde gemaakt kan worden aan de bestaande onduidelijkheden en onzekerheden. Cherribi gaf te kennen daaraan graag mee te willen werken.
Dat er veel onduidelijkheden zijn, bleek uit de opmerking van Cherribi dat de Instroompool twintig mensen in opleiding heeft. Als dit zo is, handelt NV Werk in strijd met een uitspraak van de rechter in de eerste ronde van het kort geding van 5 januari, namelijk dat in ieder geval tot 31 januari de wervingscampagne voor de Instroompool moest worden gestaakt. De advocaat van 'de 26' zal daarover opheldering vragen aan de advocaat van het NV Werk en de gemeente Amsterdam.
Kortom, behalve dat het forumdebat van 19 januari zeer levendig was, leverde het nuttige informatie op om de strijd voor volwaardig werk in de Amsterdamse haven te versterken.
Hans Boot