Volgens oud-havenwerker Hans Hekking (SHB) niet. Het is, volgens hem, weliswaar een bedrijf met een lange traditie, maar daarom niet minder modern. Zijn de uitzendburoos dan wel modern en waarom lijken ze zo goedkoop?
"De oprichting van de SHB is een poging geweest om de havens te pacificeren. Arbeidsrust en aan het werk. Na de oorlog moest dat doorgaan. De ondernemers wilden de haven weer zo snel mogelijk opbouwen. Maar dat kon alleen als de SHB geen rechteloze verzameling uitzendkrachten was. En dat moet ook nu niet gebeuren.
Iedereen praat over bescherming van uitzendkrachten. Dat is erg in de mode. Maar, het is dan te gek dat er niet gekeken wordt naar de haven. Daar is een regeling voor flexibele krachten totstandgekomen die de werknemer niet rechteloos laat. Wat dat betreft, is de SHB het modernste bedrijf van Nederland. Wat ligt er meer voor de hand dan dat politici de pool als een voorbeeld voor de rest van Nederland zouden gebruiken. Maar het lijkt erop dat ze eerder hun oor te luisteren leggen bij de plannen van Philips die afwil van de kontrakten voor onbepaalde tijd."
Natuurlijk is de havenpool niet ideaal. Denk alleen maar aan de stress, wanneer je steeds weer moeten vechten voor het behoud van je baan. Dat heeft niks te maken met de pool zelf, maar met de konstante pogingen van ondernemers de pool af te breken. In plaats van afbraak is juist verbetering nodig, zodat:
* op een gezonde manier de pieken die het havenwerk nu eenmaal kenmerken, worden opgevangen,
* nieuwe apparatuur tot verlichting van het werk leidt,
* havenwerkers met moderne machines en op verantwoorde wijze kunnen werken in de haven,
* de haven een plek wordt waarop je trots kunt zijn, zonder angst voor weer een ontslagronde, afbraak van je gezondheid en van je sociale leven.
Hoe modern zijn de bestaande uitzendburoos eigenlijk?
Even leken daar gewone werkgevers te komen. Via wetgeving zouden werknemers in dienst van uitzendburoos na enige tijd het recht krijgen op een vast arbeidskontrakt. Dat valt vies tegen. Drie jaar is het geworden, wanneer het gaat om verschillende opdrachtgevers. Zo langt duurt dus de proeftijd. Iemand van de SHB die al twintig jaar in de haven werkt en bij een uitzendburo terechtkomt, is dus drie jaar op proef. Zelfs bij die drie jaar zit nog een addertje onder het gras. Mensen die al bij een uitzendburo werken, mogen hun arbeidsverleden niet meetellen. Ook al ben je jaren uitzendkracht, na drie jaar loop je een goeie kans eruit gegooid te worden. De onfrisse lobby van uitzendburoos heeft niet gefaald.
Dat uitzendburoos zich in de haven op minder frisse wijze opstellen, blijkt uit de woorden van Wil van Zijl, aktief in het vrouwenkomitee van de amsterdamse haven.
"Al maanden geleden verschenen er advertenties van uitzendburoos in de krant: Gezocht havenwerkers voor werk in de haven. Als je dan belde, zeiden ze dat ze nu nog geen werk hadden, maar over een paar maanden meer dan genoeg.
Na het ontslag op 8 oktober 1997, moesten de mannen zich inschrijven bij het arbeidsburo. Er werd dan meteen gevraagd of het goed was dat hun naam werd doorgegeven aan het uitzendburo. En als je dan 'ja' zei, ging je naam bijvoorbeeld naar de Watertoren in Zaandam, waar je voor een slecht loon aan de slag kunt. Eerst sta je dan naast je kollegaas van de vaste bedrijven om een goede CAO op te bouwen en als je dan bij een uitzendburo werkt, help je de CAO af te breken.
Maar een slechte CAO is niet het enige. Het werk wordt onveiliger in de haven door de inschakeling van die uitzendburoos. Een zeer hoog percentage van de ongelukken zit bij de uitzenkrachten. Laatst was weer iemand twee benen kwijt. Die onveiligheid komt voor een deel, omdat de gemiddelde uitzendkracht minder ervaring heeft en vaak gevaarlijk werk moet doen, zonder de goede hulpmiddelen. Maar ook, omdat ze minder aan veiligheid durven doen. Een tijdje geleden bijvoorbeeld gebeurde het volgende met een vader en zoon die via een uitzendburo in de haven werkten. Er kantelt een wagen en de zoon ligt eronder. De vader durft niet te stoppen, omdat hij bang is zijn werk te verliezen. SHB-ers hebben die jongen moeten bijstaan en een ambulance gebeld. Die vader bleef bang dat hij de volgende dag niet meer zou worden opgeroepen. Op die manier worden mensen ontzettend onder druk gezet. Dat vind ik gewoon schandalig."
Distriktsbestuurder van de Vervoersbond FNV, Tom Koningh, zet grote vraagtekens bij het idee dat een uitzendburo ekonomieser is.
"Zo'n buro lijkt wel ekonomies, maar dat komt door de afwenteling van de leegloop op de sociale voorzieningen. Als je dan ook nog kijkt hoeveel winst die uitzendburoos maken, kan dat nooit goedkoper zijn. Een uitzendburo is uitgevonden om aan piekvraag te voldoen. Maar ze moeten markttechnies werken en winst maken, dus wentelen ze de kosten van de flexibiliteit af op de werknemer. En die werknemer wentelt het weer af op de sociale uitkeringen.
Ik ben er zeker van dat een pool voor de overheid goedkoper is dan een uitzendburo. Een pool is ook goedkoper, omdat de deelnemende bedrijven een prikkel krijgen voor werk te zorgen. Er is dan minder leegloop. Daarom moet de pool in stand blijven, en is het nog steeds goedkoper als de overheid de tekorten bijpast. Ik ben het er dan ook niet mee eens dat een pool ekonomies zou moeten draaien."