Vrouwen vooraan in de strijd

Bijzonder in de verdediging van de havenpools in Amsterdam en Rotterdam is de deelname van vrouwen. Net zoals bij de staking van de britse mijnwerkers in 1983/1984 en nu bij de dockers in Liverpool, staan ze niet achter de mannen maar er vóór.

Wil van Zijl is vanaf het begin aktief in het amsterdamse komitee en Halinka Augustin in Rotterdam. Voor beide komitees geldt: eerst aarzelend begonnen en daarna steeds beter en meer.

Niet alleen de haven

"In Amsterdam gaat het om een klup vrouwen die voor het grootste gedeelte nog nooit aktie hebben gevoerd. Bij onze eerste aktie, het onderplakken van het SHB-kantoor, was iedereen ontzettend nerveus. Maar nu hebben vrouwen zich aan de sluizen van IJmuiden vastgeketend. Bij akties organiseren we kinderopvang.

Dat ze van de havenwerkers rechteloze uitzendkrachten willen maken, speelt niet alleen in de haven. Ik vecht voor mijn man, maar het is ook om de algemene tendens tegen te houden. Ik werk zelf, je kan straks je mond niet meer open doen. Dat is het einde van het vakbondswerk. In de haven bijvoorbeeld staat de SHB voor de poort, als de CAO-onderhandelingen vastlopen. De SHB-ers leveren 40 procent van het vakbondskader. Dat ben je straks allemaal kwijt als ze uitzendkrachten zijn."

Eigen akties

"Er zijn verschillen in aktievoeren tussen de mannen en de vrouwen. Je merkt dat de vrouwen fanatieker zijn. Daar mogen de mannen best een voorbeeld aan nemen. Ook zijn we meer bezig met de politiek. We hebben meer tijd de zaken op een rijtje te zetten en zijn minder dan de mannen van dag tot dag bezig. We staan niet los van de mannen, maar voeren ook onze eigen akties. En we pakken dingen op die de mannen door tijdgebrek laten liggen. Wij willen bijvoorbeeld een solidariteitsaktie starten om ook buiten de haven steun te zoeken. Bedrijven als het GVB zitten in hetzelfde schuitje.

Wij zijn er niet om broodjes te smeren bij akties van de mannen. Wij hebben onze eigen akties, maar als de rechter onze mannen verbiedt aktie te voeren, nemen wij het over.

Het gaat ook om de toekomst van het gezin en de kinderen. En op je eigen werk sta je in precies dezelfde positie. Je kunt er maar beter nu wat aan doen.

Ik roep alle vrouwen op zich bij ons aan te sluiten. We zijn op dit moment met 25 vrouwen en willen een havenbreed komitee. Het is nu nog zo dat sommige mannen denken: 'wat moet mijn vrouw bij die klup'. Die willen zelfs niet dat je met hun vrouw spreekt. Dat is achterlijk en die mannen snijden in hun eigen vingers."

Tot in Brabant

"Het rotterdamse komitee is opgericht door drie vrouwen die half januari aanwezig waren op bijeenkomsten die door de direktie waren georganiseerd om ontslagen aan te kondigen. Tweehonderd man zou ontslagen worden en driehonderd met deeltijd-ontslag. Alles moet geflexibiliseerd worden.

Dan denk je: dat kan zo maar niet. We hebben toen kontakt met elkaar opgenomen en zijn gaan werven. Na de eerste week hadden we zes vrouwen en nu ruim honderd. We hebben pamfletten uitgedeeld met teksten als 'Vast werk, ja zeker' en 'Toekomst voor jongeren en gezinnen'. Die hebben we meegegeven aan de mannen om zo hun vrouwen te bereiken. Omdat er veel vrouwen uit Brabant aan de akties meedoen, organiseren we ook vergaderingen in Brabant. Het is voor het eerst dat dit hier in de haven gebeurt. Bij de stakingen in 1979 en 1987 bijvoorbeeld niet."

Verbreding

"We zijn naar Schermer gegaan en hebben hem een waarschuwing gegeven. De man stond te trillen op zijn benen. In Rotterdam hebben we weinig tegenwerking van de mannen. Omdat er meteen met ontslagen werd gedreigd, denk ik. De grote meerderheid ziet wel in dat je nu moet knokken.

We nemen de kinderen mee. Je wilt ook dat er een toekomst is voor de volgende generaties.

Voor ons zijn de havenvrouwen in Liverpool een belangrijk voorbeeld. We hebben daar steeds kontakt mee en goede adviezen gekregen. Je ziet dat wij ook weer als voorbeeld werken. In maart werd in Duitsland het ontslag van honderdduizend mijnwerkers aangezegd. We zijn daar geweest en hebben met vrouwen gesproken die inmiddels een komitee zijn begonnen.

We zoeken nu kontakt met vrouwen die bij Philips werken. Die Boonstra wil ook daar van iedereen oproepkracht maken. Die vrouwen zullen zich ook moeten verzetten.

Wij zijn verder bezig een solidariteitskomitee op te zetten. Het is heel belangrijk de strijd te verbreden. Als je alleen als haven de problemen wilt oplossen, kan je de strijd wel winnen voor dit jaar. En voor volgend jaar, maar je blijft houden dat je elk jaar weer moet vechten voor je baan."