Klimaatactivisten in Duitsland (1)

De woede van de laatste generatie

Waltraud Schwab

Ze zijn moedig. Hun moed is groter dan de mijne. Zij zijn de 'laatste generatie'. Ze zitten op drukke straten, ze blokkeren het verkeer. De afgelopen dagen keer op keer. Omdat ze weten: als we ons blijven verzetten tegen een consequent overdenken van de klimaatverandering, dan is het te laat om de ongecontroleerde opwarming van de aarde nog te stoppen.

Logo Last Generation, hoofd met vuist

Sommige demonstranten plakken zich vast aan het asfalt - als menselijke barricades. Ze leggen hun lot in de handen van de autobestuurders in de hoop dat dezen nog enige sociale vaardigheden bezitten, evenals kennis van de Tien Geboden. Je mag niet doden! Op deze manier aan het asfalt gelijmd, geven de demonstranten de controle uit handen en laten ze omgekeerd zien wat klimaatverandering die nauwelijks wordt tegengegaan, eigenlijk betekent.

Vasthouden aan het oude

De auto's stoppen voor de demonstranten op straat. Nog altijd. Het is niet duidelijk of de fotografen verantwoordelijk zijn voor het feit dat de demonstranten op de foto's vaak worden geconfronteerd met zwarte auto's, grote SUV's en ook vrachtwagens dure carrosserieën tenminste. Goliath versus Davids. Gemotoriseerd blik tegen kwetsbare lichamen. De foto's zijn een teken.
De mensen die in deze blikken hightech wielen zitten en gedwongen worden om te stoppen, denken vaak dat ze beschermd zijn. Ze hebben het gevoel dat hun onrecht wordt aangedaan door de klimaatactivisten, omdat ze moeten wachten. Dat kan uiteindelijk een misvatting blijken te zijn, omdat klimaatverandering hen ook naakt maakt. De airco in hun auto helpt daar niet tegen.
Ik heb nog geen foto gezien van een versleten auto die voor de blokkades stopte - één met een vredesteken bijvoorbeeld, één met een anarcho-symbool, één die sympathie betuigt voor de rebellen, of één met de sticker erop die al veertig jaar geleden werd gebruikt, waarop staat Wij zijn de mensen waar onze ouders ons altijd voor waarschuwden.

Zij die denken vast te kunnen houden aan het oude, waren toen al angstig voor veranderingen. Zij denken dat veranderingen slecht zijn voor alles en iedereen. Een ervaring die de geschiedenis naar het land van de fabels heeft verwezen. Wie wil er nog zo wetteloos zijn als aan het begin van het industriële tijdperk? Er zijn veel veldslagen gestreden, veel mensen zijn omgekomen, zodat we vandaag de dag andere rechten hebben dan tweehonderd jaar geleden. Zelfs veel wetten die vijftig jaar geleden 'recht' waren, zijn 'onrecht vanuit het perspectief van vandaag.

Vrouwen in kleermakerszit op de weg, politiewagen op de achtergrond

Behoud van rechten

Dergelijke historische kennis wordt echter onderdrukt, omdat nu de stemmen luider klinken die pleiten voor strafrechtelijke vervolging van de wegversperringen, een onbeschaamdheid om de weg te blokkeren. De roep wordt gevoed door de roddelbladen, door mensen die zichzelf 'waarden conservatief' noemen. Ja, natuurlijk, ze willen niet dat hun waarden, letterlijk hun recht om te consumeren, in twijfel worden getrokken.
En het recht om op elk moment achter het stuur te zitten, om op elk moment te vliegen, om huizen te bouwen op het platteland waar 't het mooist is. En het recht op winst. Oh en ja, ook Franziska Giffey, de burgemeester van Berlijn, is nu voorstander van harder optreden.

Zou het kunnen dat de mensen die pleiten voor harder optreden tegen diegenen die blokkeren, weten dat de jongeren gelijk hebben en dat zij ongelijk hebben? Dat ze weten dat er meer moet gebeuren om klimaatverandering te stoppen? Dat ze weten dat hun 'ga zo door' de echte mislukking is? Zij verwerpen dit besef. Om hun verantwoordelijkheid niet te hoeven dragen, projecteren ze hun onverantwoordelijkheid op de anderen: op de wegversperringen.
Sinds Sigmund Freud en de psychoanalyse is het bekend dat mensen vatbaar zijn voor dergelijke mentale trucs. Want als de autorijdende, woedende burgers hun verantwoordelijkheid zouden nemen, zouden ze moeten stoppen met achter het stuur te kruipen voor elke korte rit, ze zouden moeten verlangen naar een snelheidslimiet, ze zouden moeten eisen dat vliegen zo duur is dat het voordeel van een beperking opweegt tegen de schade, enzovoort, enzovoort - de dringende maatregelen zijn allemaal bekend.

Blokkeren van veranderingen

Terug naar de straat: Automobilisten en demonstranten staan nog steeds vijandig tegenover elkaar. Enkele tientallen activisten zouden tienduizenden gijzelen, zei Benjamin Jendro, woordvoerder van de Berlijnse politie. Gijzelen? voor deze woordkeuze krijgt hij zeker een medaille van conservatieven en rechtsen. En ook van liberalen.
Als een ongeluk de file veroorzaakte, zou niemand harder optreden eisen; de arme kerel is er één van hun soort. Als het een volgelopen tunnel was die de verkeersopstopping veroorzaakte, zouden ze begrip kunnen opbrengen. Als het een spookrijder was die de anderen zou dwingen te stoppen, zou niemand om hardere actie schreeuwen.
Hoe dan ook, totdat de politie de demonstranten van de straat sleept, kan het even duren. Voor sommige chauffeurs is dit te lang. Ze helpen een handje en trekken mensen van de weg. Ze voelen zich in hun goed recht en zijn geïrriteerd. Het maakt ze niet uit of de activisten zijn vastgelijmd. Het is een armoedig scenario.

Twee vrouwen met handen aan de weg geplakt, politie er omheen

Je wilt niet wachten. Wachten wordt begrepen als het ongeluk van het heden. Op de snelweg vanwege een blokkade of bij de beveiligingsbalie op het vliegveld vanwege ... oh, je weet wel, vanwege het rendement op de investering.
Anders is wachten natuurlijk goed. Wachten tot de klimaatverandering zichzelf terugdraait. Iedereen die de foto's van de auto's voor de demonstranten van de 'laatste generatie' ziet, zou echt iets moeten begrijpen van de tegenstellingen. Maar kennis is ongemakkelijk.
Klimaatverandering dwingt mensen in geïndustrialiseerde landen om hun hebzuchtige welvaart te veranderen en een levensstijl die hulpbronnen verslindt Dat willen ze niet. En politici doen niets om ze te dwingen. Want de traditionele veronderstelling, zoals hierboven beschreven, gaat hand in hand met de stelling dat noodzakelijke veranderingen slecht zijn.
Slecht omdat ze het zelfbeeld van chauffeurs en hun eigenbelang ondermijnen. Het leven, de leefbaarheid, de natuur, de samenleving, de cultuur en de economie zouden verbeteren - de laatste zelfs vanuit het perspectief van verzekeraars (minder waterschade en bosbranden). Verbeteringen, wanneer alles dat nodig is om de opwarming van de aarde te beperken en milieurisico's te minimaliseren moedig en niet halfslachtig wordt aangepakt.
De oproep tot strafrechtelijke vervolging is gericht aan de verkeerde personen. Het zijn niet degenen die wegen blokkeren die gecriminaliseerd moeten worden, maar degenen die de veranderingen blokkeren die nodig zijn, zodat miljoenen mensen hun bestaan en hun leven niet verliezen wanneer de planeet opwarmt en naar de haaien gaat.

(1) Eerder verschenen, 17 juli 2022, bij TAZ, die Tageszeitung taz.de. Titel: Die Wut der letzten Generation. Vertaling/bewerking: Ab de Wildt.

S symbool