Onderhandelingen over ontslagvergoeding

Fabriek Canon sluit in Zhuhai, China

China Labour Bulletin 1

Honderden werknemers van Canons digitale camerafabriek in Zhuhai gaan hun baan verliezen. Het management kondigde de sluiting plotseling aan en de onderhandelingen over de ontslagvergoeding zijn begonnen. Naar verluidt, is de overheid van de regio op zoek naar alternatieve werkgelegenheid voor de 874 arbeid(st)ers.

De stad Zhuhai ligt aan de kust, niet ver van Macao en Hongkong. Canon kondigde aan dat de camerafabriek na 32 jaar productie per 19 januari 2022 sluit. Volgens het Japanse bedrijf is de sluiting te wijten aan de pandemie en de dalende vraag naar digitale cameraproducten.

Touwtrekken

De arbeid(st)ers eisen een ruimhartige ontslagvergoeding van 2,8 maanden per gewerkt jaar. Zondag 16 januari kwam het bod van het management: één maand per gewerkt jaar dat is het wettelijk minimum - en een reeks vergoedingen afhankelijk van het aantal dienstjaren. Volgens Canon zal de vakbond in het bedrijf (gelieerd aan de officiële vakbondsfederatie All-China Federation of Trade Unions) en het personeel worden betrokken bij het compensatieplan. De regionale overheid zal volgens Yicai News toezien op de onderhandelingen.

Maar het is onduidelijk wat de status van de onderhandelingen op dit moment is. Er zijn geen tekenen van collectieve actie bij het bedrijf en dit soort besprekingen eindigen soms zonder concreet resultaat. Canon Zhuhai is geen onbekende als het gaat om acties van arbeid(st)ers. Honderden van hen staakten in 2010 uit protest tegen veranderingen in de loonstructuur van het bedrijf.

Canon camera to koop in Hongkong
Foto Gauluaen Yamwzld00, 17 december 2021,
CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Common

Opkomst en ondergang

Canon Zhuhai is in 1990 geopend met slechts 100 medewerkers. Daarna zette, volgens onderzoek van Chinese media, de groei snel door tot 10.000 in 2011. Maar de opkomst van de smartphones verdrong langzamerhand de digitale camera van de markt. Volgens het bedrijf produceerde Canon Zhuhai in 2012 met 8.000 werknemers zo'n 10,9 miljoen camera's. In 2020 is het aantal camera's nog maar 1,03 miljoen met 1.300 werknemers.
De sluiting in Zhuhai staat niet op zichzelf. Japanse camera- en elektronicaproducenten zijn een aantal jaren bezig zich uit China terug te trekken. Voorbeelden zijn Nikon in Wuxi (2017) en Olympia in Shenzhen (2018). Beide geven de krimpende markt de schuld. Canon heeft nog steeds productie-eenheden in Suzhou en andere steden in China die kantoorapparatuur maken.

De lokale leveranciers en anderen die informatie hebben over de situatie in de fabriek in Zhuhai rapporteerden dat betalingen al jaren stagneren, terwijl er regelmatig ontslagen vallen. De bronnen maken zich ook zorgen over de moeilijke positie van de oudere werknemers. Op dit moment is de positie van de ontslagen medewerkers zoals die van sluitende staatsbedrijven. Voor de jonge medewerkers met een vast contract is het makkelijk een andere baan te vinden. Maar voor hen die tien of zelfs dertig jaar in de fabriek hebben gewerkt, ligt het een stuk moeilijker, zei een toeleverancier van Canon in de lokale media.

Ontslagen leiden tot actie

Volgens de Chinese arbeidswet hebben werknemers recht op een minimum ontslagvergoeding van één maand per gewerkt jaar. Bij de onderhandelingen is overeenstemming van zowel werkgever als werknemers nodig en het resultaat is vaak een gunstiger compensatiepakket. Volgens de stakingskaart van China Labour Bulletin waren er in 2021 verscheidene opmerkelijke stakingen en protesten door de krimpende productiesector vanwege sluitingen of verplaatsingen van bedrijven.

De afgelopen twintig jaar zorgden de ontslaggolven voor inspirerende, soms succesvolle acties voor rechten van arbeid(st)ers. Het ooit levendige netwerk van arbeidsorganisaties hielp de werknemers zich te organiseren en op te komen voor hun rechten. Met als resultaat redelijke oplossingen onder de moeilijke economische omstandigheden met instemming van werknemers en werkgevers. Dit alles bij afwezigheid van een vakbond die werknemers in de bedrijven vertegenwoordigt.

Geen representatieve vakbond

Volgens sommige media en reacties uit het publiek is de compensatie van Canon al genereus en beter dan veel lokale bedrijven bieden. Zo heeft het aanbod van 16 januari een 'speciale compensatie' opgeleverd van een extra maand vergoeding per gewerkt jaar vanaf 2008, plus hogere tarieven voor de oudere werknemers. Iedereen zou ook duizend yuan krijgen voor de thuisreis gedurende het Chinese Nieuwjaar. Dit allemaal boven op de eerdergenoemde één maand vergoeding per dienstjaar.

Als het personeel van Canon tevreden is met het bod van het management is dat niet te danken aan de vakbond in het bedrijf. Die mist de contacten en de ambitie om de werknemers te vertegenwoordigen. De Canon Zhuhai bond heeft maar liefst negen afdelingen die zich bezighouden met een scala van culturele en sportieve activiteiten voor het personeel, zoals clubs voor fotografie en yoga. Zo organiseerde ze op 17 januari een bijeenkomst om cadeautjes uit te delen voor het Chinese Nieuwjaar. Een bond die de belangen van de arbeid(st)ers werkelijk wil behartigen, zou eerder alarm slaan, sympathie betuigen of eenvoudigweg solidair zijn met de honderden die het slachtoffer dreigen te worden van verwoestende ontslagen.
De arbeid(st)ers bij Canon Zhuhai zijn mogelijk gedwongen het bod te accepteren. Het is een moeilijke situatie bij het gebrek aan een representatieve bond die opkomt voor de belangen van de leden. Maar de beslissing is uiteindelijk in de handen van de arbeid(st)ers zelf.


  1. Eerder, 19 januari 2022, gepubliceerd in China Labour Bulletin met de titel Workers to be laid off from Canon factory in Zhuhai negotiate for severance compensation. Vertaling Jan Taat. Het artikel bevat veel verwijzingen naar Chinese bronnen die hier weggelaten zijn. (terug)
S symbool