Maak in Israël een einde aan de vuile handel in arbeidsvergunningen

Ja! Meer Palestijnse arbeiders, maar geef hun 'groene kaarten'!

Assaf Adiv (1)

Als antwoord op de recente dodelijke aanvallen door Palestijnen in verschillende Israëlische steden opende de Israëlische veiligheidsdienst een politieke discussie over de mogelijke bedreiging door Palestijnse arbeiders die in Israël werken. Daarmee bevestigde de dienst de populistische oproep om de arbeiders uit de Palestijnse gebieden te verbieden in Israël te werken. De controleposten in de 'scheidingsmuur' zouden de komst van mogelijke Palestijnse aanvallers niet kunnen verhinderen.

De minister van Defensie, Benny Gantz, verklaarde dat de toegang van Palestijnse arbeiders de veiligheidssituatie zou verslechteren. Daarom was volgens hem sluiting van de gaten in de scheidingsmuur de oplossing (Dagblad Ha'aretz, 12 april 2022). Alleen dan kon niemand ongecontroleerd Israël binnenkomen, bovendien was een verhoging van het aantal arbeiders met een werkvergunning denkbaar.

Smeergeld

Zou Gantz' suggesties beleidspraktijk worden, dan was het inderdaad moeilijker voor mogelijke aanvallers Israël in te komen . Tegelijkertijd zou ook de toegang voor Palestijnse arbeiders zonder vergunning afgesneden worden, met als belangrijk resultaat dat de onvermijdelijke uitbuiting van 'illegale' arbeiders kon afnemen.
Maar als 'bijvangst' zou een groei van het aantal werkvergunningen leiden tot een illegale handel in die vergunningen waarmee tienduizenden Palestijnse arbeiders vandaag al te maken hebben. Die handel is een wijdverspreide praktijk met honderden Israëlische of Palestijnse 'tussenpersonen' die in samenwerking met Israëlische ondernemers en ten nadele van Palestijnse arbeiders vergunningen kopen en verkopen.

De 'immigratie autoriteit', onder meer verantwoordelijk voor de verstrekking van licenties aan Israëlische ondernemers om Palestijnse arbeiders in dienst te nemen, laat die ondernemers geheel vrij het aantal vereiste arbeiders vast te stellen. Maar veel ondernemers vragen en ontvangen systematisch veel meer licenties dan zij nodig hebben en verkopen de 'extra' vergunningen aan 'tussenpersonen'. Deze 'koppelbazen' verkopen de vergunning voor zo'n 700 euro (2.500 shekel) per maand smeergeld aan arbeiders die daarmee legaal door de controleposten komen en werk kunnen zoeken. Zij werken dus niet voor de betrokken ondernemer die valselijk tientallen arbeiders aan de 'immigratie autoriteit' opgeeft.

Foto lange rijen wachtenden bij controlepost

Falend onderzoek

De maandelijkse betaling van 700 euro per arbeider wordt verdeeld: de tussenpersoon incasseert van elke arbeider ongeveer 140 en de Israëlische ondernemer ongeveer 560 euro. Aan het einde van elke maand stuurt de ondernemer aan de 'immigratie autoriteit' verschillende bedragen: inkomstenbelasting, sociale zekerheid, gezondheid en pensioen. Dat kost hem 196 tot 280 euro. Het resultaat van deze operatie is dat maandelijks zo'n 280 [560 min 280] tot 364 [560 min 196] euro netto in handen komt van de ondernemer. Arbeiders betalen dit bedrag dat de ondernemer echter niet vermeldt aan de betrokken autoriteit. De verleiding tot deze handel in vergunningen is enorm en versterkt de onderdrukking van de arbeiders: belastingontduiking, witwassen en uiteindelijk mensenhandel.

Het kan geen verrassing zijn dat de verstrekking van arbeidsvergunningen gedurende de tweede helft van 2021 toegenomen met 15.000 samengaat met een vuile handel in dergelijke licenties. Na een algemene kritiek meldde kort geleden de 'immigratie autoriteit' 23 ondernemers opgeroepen te hebben. Ze werden verdacht van onwettige handel in vergunningen. Maar deze 'verhoren' falen, omdat hun aantal beperkt is en de afschrikking tekortschiet vanwege het administratieve karakter en de meestal lage boetes. Tot vandaag ontbreekt elk initiatief van zowel de politie als de belastingdienst om tot een juridisch onderzoek te komen naar criminele activiteiten en de uiteindelijke veroordeling van frauderende ondernemers.

Nieuw systeem

De stilzwijgende steun van de 'immigratie autoriteit' aan de handel in vergunningen maakt duidelijk dat zij ondernemers toestaat honderden licenties 'buit te maken'. Een omvang die niet in verhouding staat tot het werkelijke aantal Palestijnse arbeiders dat zij in dienst zullen nemen. Deze ontwikkeling biedt geen enkele rechtvaardiging voor de machtiging van de 'immigratie autoriteit' om honderdduizend Palestijnse arbeiders op te nemen in de kwalijke arbeidsverhoudingen van Israëlische ondernemers.

Onze nadrukkelijke aanbeveling is de uitgifte van vergunningen door de 'integratie autoriteit' aan de Israëlische ondernemers te beëindigen. Dan kan de binding aan die ondernemers van de Palestijnse arbeiders verbroken worden en komt er een einde aan de schandelijke markt waar licenties illegaal verhandeld worden.
In plaats van het huidige systeem roepen we op tot een nieuwe regeling. Deze rust op de rechtstreekse verstrekking van 'groene kaarten' aan de Palestijnse arbeiders. De beëindiging van de licentieverlening door de 'immigratie autoriteit' zal de handel in vergunningen daarin beletten. Aan deze ingrijpende verandering zal een wettelijk 'programma van handhaving' toegevoegd moeten worden, inclusief de afspraak dat rechercheurs een aanklacht kunnen indienen bij elke voortzetting van de handel in vergunningen.
Dit voorstel van 'groene kaarten' is opgesteld door de arbeidersassociatie MAAN en Legal Aid for Palestinians (LEAP). Deze twee organisaties hebben zich gedurende jaren beijverd de positie van Palestijnse arbeiders te beschermen, hen te bevrijden van de boeien van de ondernemers en de positie van handelaren in vergunningen zo veel mogelijk te neutraliseren.

Zonder verandering van het systeem zal de uitbreiding van het aantal vergunningen, hoe welkom ook, schadelijk zijn wanneer ook de handel in licenties toeneemt.

(1) Assaf Adiv is algemeen bestuurder van "MAAN Workers Association". Zijn artikel verscheen 5 juni 2022 in het Hebreeuws bij het dagblad Calcalist (www.calcalist.co.il) en 12 juni 2022 in het Engels als Green Card, Palestinian Workers bij eng.wac-maan.org.il vertaling/bewerking Hans Boot.

S symbool