Over de pensioenen

Misleidende informatie naar FNV leden

Cor Minnaard (1)

In het FNV Ledenmagazine, nummer 3/september 2022, gaat pensioenbestuurder Morris de Jong in op de vraag: Waarom komt er een nieuw pensioenstelsel?. Hij antwoordt onder andere met: Het oude was eigenlijk niet meer houdbaar (...) de pensioenen werden niet aangepast aan de prijsstijgingen (...) de pensioenfondsen hadden onvoldoende middelen om de uitkeringen te kunnen doen, omdat de rente steeds maar daalde (...).

Hoe kan het dat 800.000 FNV leden dit soort misleidende, want onjuiste en onvolledige, informatie toegestuurd krijgen?
De werkelijke reden dat de pensioenen al dertien jaar niet zijn geïndexeerd, was immers niet de alsmaar dalende (markt)rente, maar de rekenrente die de politiek had vastgesteld voor de pensioenfondsen.

Rekenrente mag niet worden genoemd

Door die rekenrente (op advies van De Nederlandsche Bank, DNB) gelijk te stellen aan de risicovrije marktrente konden in de periode 2008-2021, zowel DNB als de politiek, beweren dat de pensioenfondsen er slecht voor stonden. In werkelijkheid steeg het vermogen van de fondsen naar ruim 1.800 miljard euro eind 2021, een rendement van gemiddeld ruim 6 procent over de betreffende periode.

Dat dit, nu nog steeds, niet gezegd mag worden, heeft alles te maken met de (foute) inschatting van het FNV-bestuur in 2018-2019, toen er werd onderhandeld over het pensioenakkoord. Ons, de leden, werd voorgehouden dat de politiek er niet aan wilde om de rekenrente ter discussie te stellen en daar moesten we ons maar bij neerleggen. Want 'meer zat er echt niet in'. De strijd om een rechtvaardige eis ingewilligd te krijgen (indexatie voor elke generatie,) werd gestaakt en het 'polderen' kreeg (weer) prioriteit boven het opbouwen van vakbondsmacht. En wat dat polderen heeft opgeleverd?

Vooral onzekerheid!

Volgens de FNV bestuurder komen in het nieuwe stelsel de behaalde rendementen eerder bij de werkenden en gepensioneerden. Werkenden krijgen een ander pensioen. De ingelegde premie en het rendement op het beleggen van die premie staan centraal.

Wat een slechte informatie! Want niks geen toelichting waarom er van uit wordt gegaan dat rendementen eerder beschikbaar komen. En de suggestie dat de ingelegde premie en het rendement daarop 'straks' centraal staan, wekt de indruk dat dit nu niet het geval is. En dat is het natuurlijk wel. Alleen het grote verschil waar het nou net om gaat, wordt niet toegelicht. In het nieuwe stelsel kennen we namelijk alleen nog premieregelingen, geen uitkeringsregeling meer. En dat wil zeggen: geen toezegging meer over de te verwachten pensioenuitkering. Straks slechts een afspraak over de af te dragen premie en dan maar zien welk pensioen het opgebouwde kapitaal uiteindelijk oplevert.

Tientallen procenten

Inmiddels heeft ook minister Carola Schouten (Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen), moeten erkennen dat de belofte dat iedereen er in het nieuwe stelsel op vooruitgaat, niet kan worden waargemaakt. Zij stelde daarvoor in de plaats de belofte dat we er niet meer dan 5 procent op achteruit mogen gaan!

Een ander nadeel van het nieuwe stelsel dat niet wordt genoemd, is dat het opgebouwde rendement (per leeftijdsgroep) straks verschillend verdeeld gaat worden. Naarmate je dichter bij de pensioenleeftijd komt, zal er voor jou minder risicovol belegd worden - met als gevolg: dat ook minder rendement toebedeeld zal worden. Dat kan zomaar tientallen procenten achteruitgang van het pensioen betekenen.
Het is kwalijk dat de FNV niet op dat risico wijst of het niet wil zien.

Gevolgen voor jong en oud

In het nieuwe stelsel weegt de opbouw aan het begin van de loopbaan zwaarder mee. (...) Dat is gunstig voor jongeren die vanaf de start van hun loopbaan een goed contract hebben, aldus de heer De Jong. Maar hij zegt er niet bij dat je aan het begin van je loopbaan meestal een lager salaris hebt dan later en dan dus in het begin juist minder opbouwt.
En de gevolgen voor ouderen? Zij zullen eerder dan nu een hoger pensioen ontvangen als het economisch goed gaat. Het is geen vaste uitkering meer, het bedrag kan schommelen.

Zoals gezegd: onzekerheid troef. Onzekerheid wordt het uitgangspunt, de basis, voor het nieuwe stelsel. We doen geen beloften meer, dat is te duur geworden, aldus FNV-voorzitter Tuur Elzinga. En blijft dat vervolgens met verve verdedigen alsof de vakbond hiermee voor haar leden een overwinning heeft behaald. Beschamend en misleidend!

(1) Lid Landelijk Actiecomité Red het Pensioenstelsel (site LCR)

S symbool