- Solidariteit extra 474 - 3, 4 decembe 2022: Rechteloos systeem dat arbeiders ketent

Migrant arbeiders in Qatar én Israël

Rechteloos systeem dat arbeiders ketent

Assaf Adiv (1)

Deze dagen ligt Qatar onder vuur sinds daar de wereldkampioenschappen voetbal gehouden worden. De kritiek richt zich met name op de behandeling van migrant arbeiders die ultramoderne stadions bouwden. Zo'n miljoen arbeiders kwamen naar Qatar uit landen in Azië en Afrika om alles gereed te maken om trots de wereldbeker te kunnen uitreiken. Zij werden gedwongen een draconisch contract te tekenen dat bekend staat onder de Arabische naam Kafala dat arbeiders vrijwel rechteloos aan ondernemers verbindt.

Kafala, letterlijk 'sponsorschap', rust op arbeidsvergunningen die geheel onder controle staan van de ondernemers en ook nog eens door de arbeiders betaald worden met wel duizenden dollars. Uitmondend in lange werktijden, gevaarlijke arbeidsomstandigheden en schamele huisvesting. Maar ook bijvoorbeeld dat alleen met toestemming van de vergunningverlener van baan veranderd kan worden, dat een vrije dag loon kost en de reizen van en naar het land waar ze wonen zelf betaald moeten worden. De ondernemer 'sponsort' hun rechteloosheid.

Gedwongen arbeid

Ruim een jaar geleden meldde The Guardian dat in Qatar 6.500 migrant arbeiders omkwamen door ongevallen en slechte arbeids- en leefomstandigheden. Het regiem had al eerder, in 2017, hervormingen aangekondigd, maar volgens hoogleraar Natasha Iskander van de Universiteit van New York wijzigde de situatie niet fundamenteel en kwam er tot vandaag geen verandering in de extreme uitbuiting.

In de Israëlische arbeidsverhoudingen bestaat voor zo'n 200.0000 Palestijnen een vergelijkbaar Kafala regiem met gedwongen arbeid en en zelf betaalde arbeidsvergunningen. De meesten 'pendelen' dagelijks van de West Bank en uit Gaza ongeveer 15.000. Zij beschikken over een arbeidsvergunning, wanneer zij voor een specifieke ondernemer werken. Besluiten ze daaraan een einde te maken, verliezen ze hun vergunning en zijn ze werkloos.

Groene kaart

Het monopolie van ondernemers in Israël over arbeidsvergunningen maakt het mogelijk handel te drijven in ongebruikte vergunningen. De schatting is dat 70.000 Palestijnen gedwongen zijn maandelijks een bedrag van ongeveer 700 euro te betalen voor een vergunning. Dat is 30 tot 40 procent van hun loon.
Israëlische veiligheidsautoriteiten zeggen dat ze deze criminele activiteiten bestrijden, maar benadrukken het belang dat de ondernemers de vergunningen onder controle houden. Als antwoord op de vraag deze controle over te dragen naar de arbeiders, is hun stelling dat de ondernemers toezicht moeten houden op elke arbeider die Israël binnenkomt. De praktijk leert echter dat de handel in ongebruikte vergunningen betekent dat veel arbeiders helemaal niet weten wie hun officiële ondernemer is. Een ondernemer die bovendien niet op de hoogte is van hun verblijfplaats, nadat ze de controlepost gepasseerd zijn.
De overweging van nationale veiligheid slaat nergens op. We hebben te maken met een corrupt uitbuitingssysteem dat criminele beunhazen toestaat rijk te worden van misbruikte arbeiders.

Precies zoals we het Kafala systeem in Qatar bestrijden, moeten we in Israël een einde maken aan het huidige vergunningsstelsel.
Onze vakbond, MAAN Workers Association, roept dan ook de Israëlische regering op Palestijnse arbeiders een arbeidsvergunning onder hun eigen naam te verstrekken. We noemen dat een groene kaart Green Card System , een systeem dat de criminele handel in arbeidsvergunningen en dwangarbeid stopt.

demonstranten abolish kafala
demonstranten abolish Kafala

(1) Assaf is bestuurder van de vakbond WAC-Maan die Palestijnse en Israëlische arbeid(st)ers organiseert. Zijn artikel verscheen eerder, 24 november 2022, bij eng-wac-maan Vertaling/bewerking Hans Boot.

S symbool