Voordeel van de één is het nadeel van de ander en dat vice versa
Ziel van Amerika versus ziel van Netanyahu
Yacov Ben Efrat (1)
Chuck Schumer, de leider van de meerderheid in de Amerikaanse Senaat, drong er bij de Israëliërs op aan verkiezingen te houden om Bibi Netanyahu af te zetten Een teken van diepgaande verstoring van de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Israël. Het hartstochtelijke pleidooi van Schumer weerspiegelde de zorgen over de toekomst van Israël na de gebeurtenissen van 7 oktober. Wat Amerikaanse functionarissen echter werkelijk zenuwachtig maakt, is de dreigende komst van Trump die een schaduw werpt over het presidentschap van Biden.
Het lot van Netanyahu stond die noodlottige zaterdag van 7 oktober op het spel, toen hij en de militaire leiders van Israël op de rand van totale verlamming balanceerden. Het was alleen de luide kreet van Biden: Niet doen!, die deze ineenstorting een halt toeriep en de natie de kans gaf zich te hergroeperen, ook al blijft het trauma bestaan.
Foto Rob Brouwer
Ramp
Ondanks zijn sociaaleconomisch beleid en positieve macro-economische indicatoren staat het lot van Biden op het spel. Zijn ferme standpunt tegen de agressie van Poetin en zijn steun voor (stakende) werkers, Afro-Amerikanen en vrouwen dragen niet bij aan zijn populariteit. Terwijl Donald Trump daarentegen zijn fascistische retoriek opvoert, terrein verliest in zijn juridische strijd en wordt afgeschilderd als een pathologische leugenaar, dief en provocateur, neemt zijn populariteit alleen maar toe.
De zware klap die Israël heeft geleden, in combinatie met het gebrek aan voorbereiding op het mentaal en militair omgaan met de door de aanval van Hamas veroorzaakte ramp, dwong Biden om een destructieve en gevaarlijke arena te betreden. Met tegenzin. De Amerikaanse president merkte dat hij onbewust de hoofdrol speelde in een horrorfilm, waarin ongekende vernietiging, dood en honger werd uitgebeeld. Hierdoor bleef de wereld geschokt achter en vroeg zich af hoe een sterke militaire macht als Israël de burgerbevolking van vluchtelingen die al zoveel heeft verloren, kan verpletteren.
Frontale botsing
In de straten van Israël is de minachtende slogan Jij hebt de leiding, jij bent schuldig gericht op Benjamin Netanyahu die weigert zijn verantwoordelijkheid voor het bloedbad van 7 oktober te erkennen. Tegelijkertijd barsten massale protesten los in de straten van New York en in talloze steden in de Verenigde Staten, waarbij demonstranten Biden bestempelen als 'Genocide Joe'. Israël wordt beschuldigd van genocide, terwijl Biden rechtstreeks de schuld krijgt van de Israëlische daden in Gaza. De eis van de demonstranten dat Biden een onmiddellijk 'staakt-het-vuren' afkondigt, impliceert het verlenen van een reddingslijn aan Hamas. En geeft bovendien groen licht aan het plan om de islamitische staat te vestigen from the river to the sea. Het probleem is dat de demonstranten deel uitmaken van de coalitie van Biden en zonder hun steun zal hij moeite hebben de overwinning op Trump te behalen. Die overwinning zou de VS in de afgrond storten.
Het lot heeft de weg geëffend voor een frontale botsing tussen Biden en Netanyahu die elk met een wezenlijk dilemma worstelt. Bibi's coalitie met Ben Gvir en Smotrich [radicaal rechtse ministers] staat tegenover Bidens coalitie met de linkse politicus Bernie Sanders en Rashida Tlaib van de Black Lives Matter beweging. Biden gebruikt elke mogelijke tactiek om de samenwerking tussen Netanyahu, Ben Gvir en Smotrich te ontmantelen. Hij heeft hen als ongewenste figuren bestempeld, sancties opgelegd aan de kolonisten en tegenover Bibi benadrukt hij dat hun acties en uitspraken aanzienlijke reputatieschade aan Israël toebrengen. Bibi geeft echter niet toe. Hij begrijpt dat de beëindiging van de samenwerking met Ben Gvir en Smotrich zijn regering in elkaar zou storten en het einde van zijn politieke carrière zou tekenen.
De confrontatie tussen Bibi en Biden begon ruim een jaar geleden, toen minister van Justitie Yariv Levin de herziening van de Israëlische rechterlijke macht aankondigde en Smotrich opriep tot de uitroeiing van Huwara [door kolonisten verwoest dorp op de Westelijke Jordaanoever]. Vandaag, vijf maanden na de aanval van 7 oktober, nu Gaza in puin ligt en beelden van dood en wanhoop wereldwijd worden uitgezonden, is de relatie tussen de twee leiders verslechterd tot een verhouding waarin het voordeel van de één het nadeel van de ander is en andersom.
Bibi als de unieke leider
Het lijkt erop dat beide partijen hun terughoudendheid hebben opgegeven. Netanyahu heeft honderd leden van de Knesset [parlement] verzameld om zich te verzetten tegen het idee van een tweestatenoplossing en mobiliseert opnieuw zijn basis voor een directe confrontatie met Biden. Zo neemt Netanyahu de positie in van de unieke leider die in staat is het hoofd te bieden aan de Amerikaanse druk. Hij is de enige figuur die de vorming van een Palestijnse staat kan voorkomen en de enige die Israël kan leiden in 'de eliminatie van Hamas'. Daarmee wordt ieder die zich achter Biden schaart, afgeschilderd als een verrader. Tegelijkertijd wordt elk pleidooi voor onmiddellijke verkiezingen beschouwd als de ondermijning van het vooruitzicht op een 'totale overwinning'. Biden wordt afgeschilderd als iemand die van bondgenoot in tegenstander is veranderd. Volgens het perspectief van de Israëlische regering werkt Biden uit electorale overwegingen de Israëlische belangen tegen. Tevens wordt Chuck Schumer bekritiseerd, omdat hij Israël als een vazalstaat behandelt.
En wie draagt de verantwoordelijkheid voor de ernstige mislukking op 7 oktober? Volgens het verhaal van Bibi zijn de voornaamste schuldigen de stafchef van het leger en het hoofd van de Israëlische Veiligheidsdienst. Beiden moeten worden ontslagen. Maar hoe zit het met Bibi zelf? Hij staat erop te blijven. In tegenstelling tot elke functionaris of generaal heeft hij geen potentiële opvolger. Zoals de afgelopen twintig jaar is gebleken, slaagt Bibi er telkens weer in zich te herstellen als het lijkt dat hij op de rand van de ondergang staat. Volgens hem zoekt de Israëlische bevolking naar een vastberaden leider als hij. Eén die samen met andere 'sterke leiders als Poetin en Erdogan reikhalzend uitkijkt naar de terugkeer van hun bondgenoot Donald Trump naar het Witte Huis.
Foto Rob Brouwer
Machtsbehoud van Netanyahu
Bidens uitdaging ligt niet alleen bij Bibi en zijn regering. Chuck Schumer benadrukte in zijn toespraak de kwaadaardige invloed van extremisme die alle vooruitzichten op vrede belemmert. Naast Smotrich en Ben Gvir heeft hij ook Hamas en de Palestijnse Autoriteit aangeklaagd. Deze lijst zou kunnen worden uitgebreid met figuren als Khamenei [Iranees grootayatollah], Bin Salman [zoon van koning Saoedi-Arabië] en Nasrallah [Libanees politicus en geestelijke] die in strijd met de democratische beginselen onderdrukkende regimes regeren.
Bovendien krijgt Biden, net als Bibi, te maken met extremistische fracties. De ene probeert heel Israël om te vormen tot een halachische [volgens de Joodse wet], dictatoriale staat, terwijl de andere streeft naar Palestina, van de rivier tot de zee, als een islamitische, fundamentalistische staat. Terwijl Biden en Schumer worstelen met de extremistische rafelranden binnen hun partij, sluit Netanyahu zich volledig aan bij extreemrechts. Hij is bereid de toekomst van Israël, diens democratische ethos en gewaardeerde positie onder beschaafde naties, in gevaar te brengen. Dit alles in het streven zijn greep op de macht te behouden.
Protestbeweging
Er bestaat een cruciale factor die de democratie kan beschermen, zowel in Amerika als in Israël. Een element dat zelden wordt erkend, maar toch krachtig blijft. Het is de enige kracht die alternatieven kan bieden en regimeveranderingen heeft verijdeld door middel van aanhoudend en standvastig activisme. Als Biden een bondgenoot heeft in Israël, dan is het de protestbeweging: honderdduizenden activisten die opnieuw de straat op gaan en roepen om nu verkiezingen.
Alle coalitiepartijen en de meeste oppositiepartijen waren verstrikt in een mentaliteit die erop gericht was het conflict met de Palestijnen te beheersen in plaats van op te lossen. Hierdoor kon de bestaande situatie voortwoekeren, terwijl de protestbeweging naar voren kwam als een formidabele kracht tegen messiaans extremisme, ultraorthodoxe kolonistenbeweging en eventuele ambities om Israël in een dictatuur te veranderen. Deze protestbeweging ziet uit naar een egalitair, democratisch Israël dat in vrede en harmonie leeft met zijn Palestijnse buren. Voorstanders van de democratie weigeren een apartheidsstaat of een Joodse staat te accepteren. Dat zet hen ertoe aan de straat op te gaan om een nieuwe realiteit te scheppen en de toekomst voor toekomstige generaties veilig te stellen.
Biden en Netanyahu in Tel Aviv. 18 oktober 2023.
Foto GPO Handout/Anadolu via Getty Images, www.middleeastmonitor.com
Verkiezingen
Dit is de reden waarom Israël dringend verkiezingen nodig heeft. Het politieke leiderschap en het veiligheidsestablishment hebben het vertrouwen van het volk verloren. De komende verkiezingen zullen niet draaien om de vraag of er een Palestijnse staat moet worden opgericht, zoals Netanyahu het liefst zou willen. In plaats daarvan zullen de kiezers worden geconfronteerd met een eenvoudige vraag: wie is verantwoordelijk voor de tragedie van 7 oktober? Wie heeft de mislukte strategie bepleit en bevorderd? Bij de komende verkiezingen zal het debat zich richten op de vraag of het conflict moet worden beheerd of opgelost. Degenen die bereid waren Hamas de macht te geven om een politieke resolutie te blokkeren, zullen buitenspel worden gezet. Hun aanpak zal naar de vuilnisbak van de geschiedenis worden verwezen.
Zal Netanyahu's vertrek van het politieke toneel de Palestijnse kwestie oplossen? Waarschijnlijk niet. Uiteindelijk ligt het lot van deze kwestie bij de Palestijnen zelf. Helaas beschouwen veel Palestijnen de Palestijnse Autoriteit als een onvermijdelijk lot en worden zij beïnvloed door de extremistische en militante retoriek van Hamas, evenals door de ingebeelde triomfen ervan. Uiteindelijk zal het hun beslissing zijn om hun toekomstige koers uit te stippelen.
En hoe zit het met de toekomst van Biden? Het vertrek van Netanyahu zal ongetwijfeld zijn positie versterken en de gematigde fracties binnen zijn partij sterker maken. Dat kan mogelijk leiden tot een overwinning op Trump en het fascistische kamp in de Verenigde Staten. Als dat scenario zich ontvouwt, is dat goed genoeg!
(1) Algemeen secretaris van de Daam-partij. Oorspronkelijke titel: The soul of America versus the soul of Netanyahu, 25 maart 2024. Vertaling/bewerking: Hans Boot. Voor meer informatie:
