Internationale conferentie ILO - 1-12 juni 2026 in Genève (1)
Volwaardig werk in platform economie
ITUC Asia Pacific
De International Trade Union Confederation Asia Pacific (ITUC) verwelkomt het historisch besluit in Verdrag nummer 193 van de ILO (International Labour Organization, Verenigde Naties). Dat besluit betreft volwaardig werk in de platform economie. (2) Een belangrijke doorbraak voor miljoenen platformwerkers aan wie fundamentele arbeidsrechten lange tijd werden ontzegd.
Het ILO verdrag nr. 193 werd aangenomen tijdens de 114e zitting van de Internationale Arbeidsconferentie van de Verenigde Naties - met 406 stemmen voor, 8 tegen en 36 onthoudingen. Dit is de eerste internationale arbeidsnorm die specifiek gericht is op volwaardig werk in de platform economie.
Historische erkenning rechten werkers
Tot de platformwerkers in Azië en de regio rond de Stille Oceaan behoren chauffeurs van onder meer (lokaal) vervoer, bezorgers, huishoudelijk personeel, online freelancers, zorgverleners en logistiek werkers. Het ILO-verdrag is een belangrijke stap om te voorkomen dat technologische vernieuwingen ten koste gaat van de rechten, gelijkwaardigheid en veiligheid van werkers.
ILO verdrag nr. 193 zendt een eenvoudige, maar krachtige boodschap uit: platformwerkers zijn reguliere werkers, aldus Shoya Yoshida, algemeen secretaris van ITUC-Asia Pacific. Voor miljoenen werkers waarvan het levensonderhoud afhangt van platforms, algoritmen en onzekere contracten, vormt dit verdrag een historische erkenning van hun rechten en gelijkwaardigheid.
Het verdrag erkent en beschermt werkers op digitale platforms, ongeacht hun arbeidsstatus. Het verplicht overheden ervoor te zorgen dat werkers correct worden benaderd op basis van hun reële werk, in plaats van op basis van het type contracten.
Daarnaast garandeert het verdrag de vrijheid van vereniging, collectieve onderhandelingen, veiligheid en gezondheid op het werk, correcte beloning, sociale zekerheid, toegang tot de rechter en bescherming tegen digitaal management en onterecht ontslag.
Zeer noodzakelijk verdrag
Tot de belangrijkste bepalingen behoort de veiligstelling van systemen van geautomatiseerde besluitvorming, waaronder het recht van werkers op informatie en schriftelijke toelichtingen. Maar ook: beschikken over de mogelijkheden tot herziening van besluiten en 'menselijke' invloed op beslissingen die aanzienlijke gevolgen hebben voor hun arbeidsbestaan. Het verdrag erkent ook het recht van werkers om zich terug te trekken uit arbeidssituaties die een dreigend en ernstig gevaar vormen voor hun leven of gezondheid. Zonder dat dit nadelige gevolgen voor de betrokkenen heeft.
Voor vakbonden in Azië en de regio rond de Stille Oceaan pakt het verdrag de realiteit aan, waarmee platformwerkers in deze regio al tijden te maken hebben. Bijvoorbeeld: lage en onvoorspelbare inkomsten, onbetaalde wachttijden, onveilige arbeidsomstandigheden, ontbreken van sociale bescherming, willekeurige schorsingen en ondoorzichtige digitale aansturing.
Belangrijke rol bonden
Het verdrag 130 is voor miljoenen werkers meer dan slechts een nieuw nummer in de geschiedenis van de arbeidsnormen van de ILO. Het is een duidelijke bevestiging dat de rechten van werkers gelijke tred moeten houden met de snel veranderende arbeidswereld, aldus Shoya Yoshida.
ITUC-Asia Pacific prijst de vakbonden in de regio die een actieve rol speelden tijdens het twee jaar durende proces van normstelling. Een regionaal netwerk van ongeveer honderd contacten, afkomstig van bij de ITUC-Asia Pacific aangesloten bonden, coördineerde met wereldwijde vakbondsfederaties en ondersteunende vakbonden de belangenbehartiging. Bovendien deelde het de informatie en bracht de ervaringen van werkers in kaart en mobiliseerde steun in de hele regio.
Een goed begin
Wat begon als een coördinatiemechanisme voor vakbonden in Azië en de regio rond de Stille Oceaan, groeide uit tot een gemeenschap van solidariteit, kennisdeling en actie, zei Shoya Yoshida. De overtuigende uitslag van de eindstemming weerspiegelde het succes van deze gezamenlijke inspanning. Ondanks moeizame onderhandelingen en meningsverschillen over cruciale bepalingen steunde de meerderheid van de regeringen en ondernemers uit de regio Azië-Pacific uiteindelijk vóór het Verdrag,. Daarmee werd een belangrijke basis gelegd voor de bekrachtiging en nationale invoering.
ITUC-Asia Pacific wees er echter op dat het belangrijke werk nog niet voltooid is. Vanwege tijdgebrek kon de bijbehorende "aanbeveling " die gedetailleerde richtlijnen moet bieden voor de toepassing van het Verdrag, niet werden afgerond. In plaats daarvan nam de ILO (Verenigde Naties een resolutie aan die de Raad van Bestuur van de ILO verzocht de nodige vervolgstappen te zetten. Nodig om tijdens de zitting van november 2026 tot de aanneming van een Aanbeveling te komen.
Shoya Yoshida: De aanneming van het Verdrag is niet het einde van de weg. Het is het begin van de volgende fase van ons werk. Namelijk ervoor zorgen dat deze rechten werkelijkheid worden door middel van bekrachtiging, goedkeuring en uitvoering tijdens collectieve onderhandelingen. Vandaag vieren we feest, maar morgen blijven we werken aan het versterken van de positie van platformwerkers en hun gezinnen.
Volgens ITUC-Asia Pacific moet nu de aandacht verschuiven van aanneming naar uitvoering. Deze organisatie dringt er bij regeringen op aan het Verdrag te ratificeren - nationale wetgeving te hervormen - mechanismen voor de handhaving te versterken - collectieve onderhandelingen te ondersteunen en - te garanderen dat platformwerkers hun rechten volledig kunnen uitoefenen.
1) Oorspronkelijke titel: ITUC-Asia Pacific welcomes the historic adoption of ILO Convention on Decent Work in the Platform Economy, www.ituc-ap.org (16 juni 2026). Vertaling/bewerking: Hans Boot.
2) Platform economie - Digitaal leveren van diensten en goederen.
