Symposium in Leiden
Er komt een nieuwe biografie over Henk Sneevliet!
Rob Lubbersen
Ruim vijftig jaar na de boeken van Max Perthus (1) en Fritjof Tichelman (2) over het leven van Henk Sneevliet, gaat er een nieuwe biografie komen. Dat kondigde Koen Vossen aan op een symposium op de Leidse Universiteit: 22 oktober 2026. Hij deed dat tijdens een lezing over de jonge jaren van Henk Sneevliet.
Sneevliet leefde van 1883 tot 1942. Hij was een onvermoeibaar socialist en vakbondsman. In Nederland en Nederlands-Indië was hij betrokken bij de organisatie van spoorwegarbeiders. In China was hij aanwezig bij de oprichting van de Chinese Communistische Partij van Mao. In 1933 werd hij in de Tweede Kamer gekozen. Na de Duitse inval in mei 1940 ging hij onmiddellijk ondergronds en in verzet. In april 1942 werd hij daarom door de Duitsers gefusilleerd. In Nederland organiseert een comité nog jaarlijks een herdenking op de begraafplaats Westerveld. (3)
Papieren van de revolutie
Koen Vossen, een politiek historicus verbonden aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, is inmiddels begonnen oud en nieuw materiaal over Henk Sneevliet in kaart te brengen. Hij verwacht in 2028 een complete biografie te kunnen presenteren.
De lezing van Koen Vossen vond plaats tijdens het Sneevliet Symposium op de Leidse Universiteit, met als thema "Papieren van de revolutie". Dergelijke bijeenkomsten zijn beloofd aan de familie De Winter, toen zij hun archief over revolutionaire socialisten en vakbonden schonken aan de universiteit.
Na Koen hield Henna Goudzand Nahar een lezing. Haar onderwerp betrof het boek van Anton de Kom Wij slaven van Suriname, volgens Henna één boek voor meerdere bewegingen. Zij vertelde hoe het boek van De Kom door studenten via ‘roofdrukken’ aan de vergetelheid is ontrukt en uiteindelijk de status van ‘hardcover’ kon bereiken.
Archiveren of niet archiveren, dat is de kwestie
Daarna kwam het podium beschikbaar voor een drietal dat een antwoord probeerde te geven op de vraag archieven – weggooien, verstoppen of bewaren?’.
Mitchell Esajas besprak die vraag met als invalshoek ‘zwarte communisten’, Rika en Theo vanuit de historie van Indonesisch Links en Wilco Sjouke met het oog op ‘radicaal links van de CPN zoals het anarchisme’.
Het symposium werd afgerond met een interview met Renske Wienen. Renske is klimaatactiviste en directeur van de NonGovernmentOrganisation Fossielvrij en lid van Extinction Rebellion. Welke rol spelen mondelinge, papieren en digitale boodschappen in die organisaties? Dienen oudere documenten als inspiratie? Worden actuele actieplannen geheim gehouden? Worden er verslagen gemaakt en gearchiveerd? Met de nodige voorzichtigheid toonde Renske zich toch wel als voorstander van opslaan en bewaren, als is het maar om er in de toekomst lessen uit te trekken.
Met een bezoek aan een kleine tentoonstelling in de universiteitsbibliotheek van revolutionaire drukwerken uit de vorige eeuw en een ‘borrel’ in de Leidse Lente werd de dag afgesloten.
(1) Max Perthus – Henk Sneevliet. Revolutionair-socialist in Europa en Azië. Nijmegen 1976.
(2) Fritjof Tichelman – Henk Sneevliet, een politieke biografie, Amsterdam 1974.
(3) Sneevliet herdenking
