welkom
edities
inhoud

Rondvraag en andere berichten

Een bericht van de redactie

In een tijd dat de crisis van de vakbeweging nog maar weinigen ontgaat, voelde de redactie zich aan het einde van de zomer geroepen om weer eens met elkaar te praten over de betekenis van de ondertitel van Solidariteit "Blad voor een strijdbare vakbeweging". Want laten we eerlijk zijn, een strijdbaar perspectief lijkt verder weg dan ooit en de ontwikkelingen binnen de vakbonden als inspiratiebron voor kritische activiteiten 'in woord en daad' zijn eerder conformerend dan confronterend te noemen.

Uiteraard heeft deze koers van aanpassing zijn weerslag op de inhoud van het blad, op de activiteiten waarin redactie en redactieraad betrokken zijn en niet te vergeten op het abonneebestand. Wat dat laatste betreft, werken voor Solidariteit is leuk, maar de abonnees bepalen uiteindelijk de zingeving ervan. Dat doen ze in de eerste plaats door de kwaliteit van hun reacties en activiteiten en in de tweede plaats door hun aantal.

Abonnees

Het aantal abonnees maakt het nog steeds mogelijk Solidariteit te financieren. Geld is niet ons eerste probleem. Tenminste op de korte termijn, want de vergrijsde staat van het ledenbestand van de vakbonden laat ook Solidariteit niet onberoerd. Laten we het een 'natuurlijke afvloeiing' noemen die op de wat langere termijn onvoldoende wordt opgevangen door de aanwas van abonnees.

Natuurlijk weten we dat dit vraagstuk niet uitzonderlijk is voor ons blad en dat we er al verschillende malen over gesproken en geschreven hebben. Maar de bestaansgrond van Solidariteit ligt niet in het trouw elke twee maanden uitkomen, een website onderhouden en daar omheen bijeenkomsten en vakbondscafés organiseren. Dat zijn slechts de middelen die we te bieden hebben. Hoe de lezers en lezeressen die waarderen en vooral kunnen gebruiken, daar draait het bestaan van Solidariteit om en daar ligt dan ook een belang van de abonnees. Anders gezegd:

sluit het jaar 2002 waardig af of begin 2003 met de aanmelding van een abonnee.

Koers 21

Is dit verzoek de enige uitkomst van de redactiediscussie? Nee, gelukkig niet. We herinnerden ons de lezersconferentie in het voorjaar van 1999 nog levendig. Daar werd besloten tot wat Koers 21 ging heten. In de nummers 89 (maart 1999) en 90 (mei 1999) zijn de overwegingen en de conclusies te lezen. Nog meer dan voorheen zou Solidariteit zich moeten bezighouden met wat de bonden verwaarlozen, onderschatten en onbesproken laten; oftewel die koers zou "breder dan de vakbeweging zijn". Dat moest leiden tot bijvoorbeeld een scherpere aandacht voor de problemen en veranderingen in de organisatie van de arbeid op het niveau van het bedrijf en een intensiever contact met groepen, organisaties en bewegingen buiten de vakorganisaties.

Omdat Koers 21 het resultaat was van een gedachtewisseling over de mogelijkheden om tot een strijdbare vakbeweging te komen, lag drie jaar later een evaluatie voor de hand. Opnieuw moet vastgesteld worden dat van een kritische stroming binnen de vakbeweging geen sprake is en dat noch andere groepen noch Solidariteit erin geslaagd zijn een beweging tegen de versukkeling in gang te zetten. Sterker dan in 1999 merken we op dat juist deze herhaalde waarneming het gevaar bevat van een vanzelfsprekende en voorspelbare - misschien zelfs afzeikerige - pavlov reactie op het vakbondsbeleid. Of zoals één van ons zei: "Het wordt tijd voor een volwassen einde aan onze vakbondsbinding. Laten we nou eindelijk stoppen met de ingeslopen gewoonte onze standpunten af te zetten tegen wat er binnen de bonden gebeurt al of niet door de leidende functionarissen opgeroepen en bezegeld."

Met dit door de redactie gedeelde voornemen gaat Solidariteit verder. Hetgeen betekent dat we met een versterkte Koers 21, inclusief de overschrijding van de grenzen van de vakbeweging, ons plezierige werk voortzetten.

Redactie

Bijna een eeuw geleden

Herman Gorter (1864-1927) - "30 januari 1903" - Verzamelde werken 2, De school der poëzie (Bussum 1948)

Vredes CD

Ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van Stop de neutronenbom/Stop de wapenwedloop is een vredes CD uitgebracht. In bijna zestig minuten worden twintig liederen vertolkt door onder anderen Jan & Alleman, Jaap van de Merwe, Gisela May, Morgenrood Rotterdam, Frits Lambrechts en Jack Spijkerman.

Bestellen: giro 1956719, Stop de wapenwedloop, Amsterdam, onder vermelding van CD, 8 euro (plus 1,56 porto) - zie ook http://www.kernwapensweg.nl

Internationaal Anti Racisme Netwerk

In het vorige nummer van Solidariteit (september 2002) berichtten we over de eerste conferentie van, voor en door migranten/bondskaderleden uit verschillende Europese landen. Deze vond op 1,2 en 3 november 2002 in Egmond plaats met deelname van 'zwarte' afgevaardigden van vakbonden uit Engeland, Frankrijk, Nederland, Polen en Amerika.

In het verslag van de conferentie van 7 november wordt de term 'zwart' als volgt toegelicht: "verwijst in deze context niet exclusief naar de huidskleur, maar naar het perspectief van al die mensen die de bestaande machtsongelijkheid op basis van etnische, sekse- en klassenverschillen afwijzen en die 'gelijke kansen' in de structuren die hiervoor verantwoordelijk zijn, willen afdwingen met democratische middelen".

De conferentie leidde tot het besluit een Internationaal Anti Racisme Netwerk op te richten van zwarte kaderleden binnen de vakbonden. Om het netwerk naar andere landen uit te breiden, zal een campagne worden opgezet.

Informatie bij Kenneth Cuvaly - fnv_earn@hotmail.com (website: http://www.fnv.net/earn)

The Enigma of Globalization

In nummer 106 van Solidariteit (maart 2002) besprak Wim Boerboom het proefschrift van Robert Went "Essays on globalization. A journey to a possibly new stage of capitalism". Dit door Robert in eigen beheer uitgegeven boek is - helaas nog steeds in het Engels - uitgebracht door Routledge Taylor & Francis Group onder de titel "The Enigma [raadsel] of Globalization." Prijs 45 euro.

Te bestellen bij Routledge, 11 New Fetter Lane, London EC4P 4EE United Kingdom - e-mail: info.research@routledge.co.uk (http://www.routledge.com/catalog/orderinfo.html).

Monument

Corruptie

Kerkgangers

Pensioenpaniek

Lex Hoogstad (werkzaam bij FNV Bouw en bestuurder van een aantal pensioenfondsen) was 8 november jongstleden op bezoek bij het Haagse vakbondscafé. We hadden hem als beheerder van pensioengelden de vraag voorgelegd of de huidige pensioenpaniek terecht is. Kort samengevat, luidde zijn antwoord: nee, maar er moet wel iets gebeuren.

Naar zijn mening is tijdens de hoogtijdagen van de beurs druk uitgeoefend op de pensioenfondsen om de premies te verlagen. In een aantal gevallen leidde dat zelfs tot vrijstelling of teruggave van premies. Onterecht! Want bij pensioenbeleggingen gaat het om het rendement op langere termijn en minder om hoge rendementen op korte termijn. Maar nu het al drie jaar slecht gaat op de beurs, zullen veel pensioenfondsen correcties moeten doorvoeren. Hiervoor bestaan vier instrumenten die op verschillende termijnen effect hebben:

1. Beleggingsbeheer (lange termijn).
2. Premies (korte termijn).
3. Pensioenregeling (lange termijn)
4. Indexering (korte termijn)

Concreet uitgewerkt, zal daar waar de premies te laag zijn volgend jaar een verhoging volgen en zal een aantal pensioenfondsen een jaar afzien van de indexering (aanpassing aan stijging lonen of prijzen) om de lage rendementen te compenseren. Mogelijke andere maatregelen zijn: beperking van het salaris waarop het pensioen wordt berekend (aftopping) en verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd (minder vervroegd pensioen).

Volgens Lex is aan deze maatregelen niet te ontkomen, maar dat betekent niet dat de situatie dramatisch is. Het plan van de toezichthouder op de pensioenen om de buffers met 100 miljard euro te vergroten is al weer van de baan. Pensioenfondsen hebben drie in plaats van één jaar tijd gekregen om de zaak weer op orde te brengen. Bovendien is het een groot misverstand te denken dat de pensioenen door de vergrijzing onder druk staan. Voor het pensioen is immers premie ingelegd en afhankelijk daarvan keert het fonds uit. Dit ligt anders bij de AOW. Daar is sprake van een omslagregeling, waarbij de werkende generatie de uitkering opbrengt voor de gepensioneerden. Daar ligt wel een probleem. De verwachting is dat de AOW een soort bijstandsuitkering wordt waar je alleen aanspraak op kan maken als je onvoldoende pensioen hebt. Een dergelijk idee had de club van Balkenende ook voor de werkloosheidsuitkering in de maak, namelijk aanvullende regelingen - de al of niet gouden handdruk - in mindering brengen op de uitkering.

Jan Taat

Naschrift Lex Hoogstad

In het stukje staat:
"Naar zijn mening is tijdens de hoogtijdagen van de beurs druk uitgeoefend op de pensioenfondsen om de premies te verlagen."
Ik heb bedoeld te zeggen dat er in de hoogtijdagen van de beurs ruimte was om pensioenpremies lager vast te stellen. Wat daarbij tevens meespeelde was een discussie in de politiek om aan pensioenfondsen extra belastingen op te leggen gericht op de reserves. Het beeld was dat pensioenfondsen zoveel geld in reserve hadden dat de fiscus daar een graantje van kon meepikken.

Verder staat in het stukje:
"In een aantal gevallen leidde dat zelfs tot vrijstelling of teruggave van premies. Onterecht!"
Dat de premies verlaagd werden vind ik niet onterecht.

Daarnaast staat in het stukje:
"Het plan van de toezichthouder op de pensioenen om de buffers met 100 miljard euro te vergroten is al weer van de baan. Pensioenfondsen hebben drie in plaats van één jaar tijd gekregen om de zaak weer op orde te brengen."
Het plan is nog niet helemaal van de baan, maar wel ter discussie.