nr. 39
mei 1990

welkom
edities
inhoud

Solidariteit

Redaktioneel

Atv is en blijft aktueel

Terwijl de westduitse metaalarbeid(st)ers zich sterk maken voor een 35-urlge werkweek en een forse loonsverhoging (eis IG-Metall: 9 procent), is de Industriebond FNV van plan de arbeidstijdverkorting als CAO-eis te schrappen. Het door FNV-voorzitter Stekelenburg aangekondigde "massale atv-offensief" lijkt in de kiem gesmoord.

"We gaan de leden geen atv-eis door de strot duwen. Waar het kan en de mensen het willen, mag korter werken. Maar we merken dat de belangstelling niet groot is", verklaarde CAO-koördinator Henk Krul van de Industriebond FNV. Van prioriteit is toch al geen sprake meer en de afnemende belangstelling is goed te begrijpen bij een ontbrekende herbezetting en dus een toenemende werkdruk. Het is dan ook niet voor niets dat de IG-Metall ook een Anti-Stress-Pakket in het eisenprogramma hoeft opgenomen. Tegen de 'prestatieverdichting', dat wil zeggen tegen de tempodwang en tegen de stijgende werkbelasting.

Zo'n pakket als voorwaarde bij een atv-eis lijkt ons overigens een goede aanbeveling voor de nederlandse vakbeweging. Het aantal WAO-ers is op weg naar de één miljoen en voor velen van hen geldt dat ze vanwege een 'stresserig' arbeidsklimaat zijn afgestoten.

We herinneren ons nog goed dat de IG-Metall voor de Industriebond als voorbeeld diende toen de 35 uur niet binnen gehaald word. Nu het sukses zeker lijkt, geldt die voorbeeldwerking kennelijk niet. Interessant is dat de westduitse ondernemers in de metaalindustrie nog kort geleden do 35-urige werkweek afwezen. Hun argument was van alle tijden: "De internationale konkurrentie staat ons dat niet toe." Dat zeggen alle ondernemers, ook de nederlandse.

CAO-koördinator van de FNV Draijer heeft de 35-urige werkweek in 1993 nog niet opgegeven. "In de FNV zullen we moeten praten over de vraag hoe arbeidstijdverkorting vorm moet krijgen, niet over de vraag of het nodig is." Hij voegt er aan toe: "De flexibiliteit is de laatste jaren de pan uit gerezen. Daartegen moet een dam worden opgeworpen." We zijn het daar hartgrondig mee eens, maar begrijpen er niets meer van als hij de arbeidstijden een belangrijk onderdeel wil laten zijn van het "eigen CAO-pakket" van "individuele werknemers". Wat blijft er dan van die "dam" over? Moet de blokkade tegen flexibilisering niet kollektief georganiseerd worden? Is arbeidstijdverkorting geen kollektieve eis meer? Wat komt er dan van de herbezetting terecht? Is terugdringing van de werkloosheid geen gezamenlijk belang meer? Wordt herverdeling van de betaalde en onbetaalde arbeid, inklusief de huishoudelijke arbeid, een individuele kwestie? Meer 'vrije tijd' is toch geen luxe, dat wordt toch duidelijk uit de massaliteit van de WAO?

Tot slot nog even terug naar de strijd voor arbeidstijdverkorting van de IG-Metall en de terugtocht van de Industriebond FNV. Wat ons betreft, ligt de konklusie voor de hand, zeker in een tijd van 'europese eenwording'. Het wordt tijd voor een internationaal vakbondsoffensief voor een 35-urige werkweek, als antwoord op het ondernemerseuropa van 1992.

Redaktie (juni 1990)