Een gemeente met het project "Werkfit"

Ervaringen met de bijstand

Een bijstandsgerechtigde (1)

Begin 2019 werd de gemeente door de overheid op de vingers getikt, omdat het percentage uitkeringsgerechtigden boven het landelijk gemiddelde lag. Er volgde een re-integratie traject dat de naam WerkFit kreeg - uitbesteed en georganiseerd door het bedrijf Larcom dat in het noordoosten van Nederland erg actief is.

We worden verplicht aan het werk gezet in een grote hal en moeten inpakwerk doen. Geen reiskostenvergoeding. De gemeente gebiedt via de klantmanager hieraan te voldoen. Zo niet, dan wordt gedreigd met een korting op de bijstandsuitkering. De vergoeding die we zouden krijgen - 50 euro na zes maanden - heb ik heb nooit gekregen.

De gemeente bepaalt

Het aantal uren dat je moet werken, wordt in beginsel gesteld op 24 tot 28 uur, oftewel dat het bedrag van je eigen uitkering wordt terugverdient. Ik heb weinig mensen zien uitstromen naar vast betaald werk, al vond het af en toe wel plaats, en daar werd dan grote ophef over gemaakt door de gemeente in de media.
In deze constructie heeft het mij ook gestoord dat mensen met een indicatie 'Sociale Werkvoorziening' (SW) in dezelfde productiehal werken. Immers, dit zijn mensen met beperkingen, zeer kwetsbare mensen. De mensen met een bijstandsuitkering werden daar bijgezet, onder het mom dat iedereen 'samen werkt en samen leert'. Vaak ging dat ook wel redelijk goed, maar er zijn onder de bijstandsgerechtigden ook altijd wel enkele lieden die een minder sociale instelling hebben, en/of onder toezicht staan van de reclassering. Ik ben van mening dat het onverantwoord is om bovengenoemde groepen 'gewoon even' bij elkaar te zetten, zonder dat er ook maar enige controle is op het welzijn van de SW-mensen. Ook ben ik van mening dat zij financieel uitgebuit worden. Want de werkdruk is best hoog (de productie moet wel af zijn; deadlines).

De gemeente (de klantmanager) bepaalt hoeveel uren je moet gaan werken. Aan de hand van een intake-gesprek. En legt deze opdracht dan bij Larcom neer. Vervolgens heb je te maken met lieden van Larcom die dit alles voor de gemeente moeten gaan verwezenlijken. Gaandeweg heb je dus al veel gesprekken gehad. Met de manager en het bedrijf Larcom.

Aansteller en fraudeur

Ik ben een vrouw, nu 59 jaar. Sedert begin 2019 ben ik geconfronteerd met deze verplichting van de Participatiewet. Ik moest naar de werkplaats. Zo niet, dan zou ik gekort worden. Ik ben al mijn gehele leven arbeidsongeschikt als gevolg van een aangeboren chronische spieraandoening, alsmede door een bedrijfsongeval op mijn negentiende jaar, waardoor ik onherstelbaar rugletsel opliep. Ik heb vrijwel nooit kunnen werken, dus kom ik ook niet in aanmerking voor een WIA of een dergelijke uitkering. [WIA - wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen] En dan volgt de bijstand. Ik heb een relatie en huwelijk gehad, wat vijftien jaar mocht duren, maar kapot ging. Ik werd mishandeld en onderdrukt. Ik was financieel afhankelijk van mijn ex. Na de scheiding ben ik acht jaar dakloos geweest. Meest overleefd op campings in een oude tour caravan.
Dat moet je dan tijdens de gesprekken met de gemeente allemaal uiteenzetten. En die gelooft er niks van. Dat je nooit kon werken. Ze gaan er zo wie zo van uit dat je een aansteller en fraudeur bent.

Talloze keren ben ik naar een huisarts geweest, iedere keer werd ik doorverwezen naar een specialist, betaalde de 385 euro van het eigen risico, maar er kwam nooit iets concreets uit. Want medisch specialisten zoeken slechts in hun gebied, vinden ze niks, dan pakken ze niet door, maar dumpen je weer bij de huisarts. Door mijn op drift zijnde situatie, met geen woonadres, werd dit steeds lastiger. Ook was ik jarenlang bezig met slechts overleven en had ik het wel gehad met dokters die alleen maar medisch kijken en niet naar de mens en de oorzaak er achter.

Bijstand en woning

De partneralimentatie stopte. Toen dus bijstand aanvragen. Een hel van verplichtingen wordt op je afgevuurd. Er wordt geëist dat je je gehele financiële administratie over vijftien jaar even ophoest. Gedaan. Ondervraagd en doorgezaagd door een sociaal rechercheur. Je gehele leven wordt doorgelicht, alsmede je kennissen en relaties. Er wordt tegen je gezegd dat je geen toekomst op kunt bouwen als je in een tour caravan woont, dat je erg ongezond bezig bent. (Zijnde een soort verwijt). En je wordt met klem geadviseerd om uit die gemeente te verdwijnen. Letterlijk. Dus weer op drift naar een andere camping in een .andere gemeente. Dit keer gemeente X.
Ik kreeg geen uitkering, omdat ik geen geldig inschrijfadres had, en de gemeente X weigerde om te controleren of ik daadwerkelijk in hun gemeente overnachtte, wat mij wel recht op een uitkering zou geven. Want volgens de wet moet de gemeente, waarin je verblijft, je voorzien van een uitkering. Zodoende zat ik al twee maanden zonder inkomsten. Een kennis leende mij geld om te kunnen blijven eten. En ik ben weer gevlucht naar een andere gemeente. Op een camping aldaar. Deze gemeente gaf mij wel een bijstandsuitkering en gedoogde mijn verblijf op de camping, met een maximum van nog een half jaar.

Gelukkig kreeg ik, toen dat half jaar bijna voorbij was, een senioren woning toegewezen in de gemeente X, omdat ik al acht jaar ingeschreven was bij "Woonkeus Stedendriehoek". Ik was aan de beurt na wachttijd, de mazzel was dat ik inmiddels 55 jaar was, en hiervoor in aanmerking kwam. Was dat niet zo geweest, tja dan zou ik nu denk ik nog aan het wachten zijn.
Iets te kiezen viel er niet meer; ik moest die woning wel accepteren, omdat de druk zo gigantisch groot was. Gelukkig heb ik wel plezier in en met die woning.

Beloftes

En toen begon dus het gevecht opnieuw met de gemeente X .... Nu konden ze er niet meer onderuit, omdat ik een officieel woonadres had. En kwam ik bij "WerkFit" terecht. Ik had verscheidene verplichte gesprekken, en dus uiteindelijk met het bedrijf Lacrom. Ik vertelde over mijn beperkingen. Nou dat werd eventjes gemakkelijk weggewuifd, want Larcom zei dat je gewoon weer aan het arbeidsproces moest wennen. Het intake gesprek verliep onplezierig, omdat die zogenaamde coach pertinent weigerde mijn gegevens, door mij ingevuld bij het keuringsbureau "CompetentSYS" te raadplegen. Hij  zei me letterlijk dat hij het niet interessant vond en ervan uitging 'wat mensen wel kunnen en niet wat ze niet kunnen'. En ik moest twee keer vier uur per week komen werken, met het doel spoedige intensivering daarvan.
Ik heb dat gedaan en die coach, met al zijn beloftes, was nergens meer te bekennen. Ik werd totaal aan mijn lot overgelaten, zonder enige begeleiding. Van mijn collega-slachtoffers hoorde ik niets dan ergernissen omtrent hun behandeling.

Ik kon het niet volhouden en heb mij wederom ziek gemeld. Bij mijn klantmanager, want ik ben van mening dat ik met hem (= de gemeente) te maken heb en niet met Larcom in juridische zin. De klantmanager schoof m'n ziekmelding af naar Larcom, hij mailde me "zie Larcom als jouw werkgever". Ik ben het daar niet mee eens, immers ik heb niets getekend daaromtrent. Volgens mij klopt dit formeel niet, want Larcom is slechts door de gemeente ingehuurd en heeft volgens mij geen sanctie-bevoegdheden. Dus ik heb braaf Larcom gemaild dat ik wel wil communiceren, maar dan schriftelijk en heb mijn klantmanager daar een 'cc' van gedaan. Van de twee heb ik niets daarop gehoord. Ik heb gekozen om verder schriftelijk te communiceren, zodat alles vastgelegd wordt!!!!! En eveneens, omdat ik dan verbaal niet meer onderuit gehaald kan worden. (Intimidatie).

Van arts naar arts

Ik heb mijn huisarts bezocht die mij doorverwees naar een internist. Hieruit kwam geen diagnose. Mijn huisarts ging mij vervolgens uiterst denigrerend bejegenen !!!!!!! Op dit moment ben ik in de fase van bij een andere huisarts inschrijven. Die wil mij wel accepteren, echter mijn nog huidige huisarts wil daar niet aan meewerken en die zegt dat er nog declaraties hunnerzijds bij mijn zorgverzekeraar zijn. Ik moet wachten tot (na) 1 juni voordat zij willen meewerken. Gezien de verharding van de situatie begon ik mij onderhand ernstige zorgen te maken. Dat ik mogelijk gekort zal worden of helemaal geen uitkering meer zal krijgen. Ik probeerde het bij Larcom, maar het lukte niet. Een en ander heeft zo'n twee jaar geduurd, met veel onderbrekingen vanwege ziekmeldingen van mij.

Gaandeweg werd ik bestookt met steeds weer nieuwe klantmanagers van de gemeente. Onder druk gezet hierdoor, met ook een zeer concrete dreiging om mijn uitkering te stoppen. In mijn worsteling in deze, had ik al twee keer een medische keuring afgedwongen. En dus ondergaan. Deze keuringen werden verzorgd door een gespecialiseerd, ingehuurd bedrijf, en (gelukkig) niet door het UWV. (Namelijk het bedrijf Ausems & Kerkvliet).
De gemeente had de instelling om zich met de rapportage van dit bedrijf te conformeren. De twee medische keuringen gaven aan dat ik inderdaad verscheidene fysieke beperkingen had, en dat ik maximaal twintig uur zou kunnen werken. Daarop zette Larcom in, en dus de gemeente ook.

Advocaat Bijstandsbond

Het ging niet goed, en ik bereikte een burn-out eind 2020. Weer werd ik onder druk gezet, weer een nieuwe klantmanager, en nu werd het serieus, want als ik niet binnen zes weken twintig uur zou werken, dan zou ik echt gekort worden. Ik heb een bezwaarschrift ingediend bij de gemeente. Dat viel niet goed; ik werd op mijn werkplek ontboden om onmiddellijk op het matje te komen bij de huidige klantmanager die mij heel erg onder druk zette en mij verzocht om mijn bezwaarschrift in te trekken. Dat heb ik niet gedaan.

Onder die druk werd ik wanhopig, en heb ik naar een advocaat gezocht, Dat werd Marc van Hoof van de Bijstandsbond (ik was al jaren lid van de Bijstandsbond). Omdat ik mijn bezwaarschrift niet ingetrokken had, kwam er een hoorzitting van, waar advocaat Marc bij was. Marc heeft op grond van mijn tweede medische keuring, waarin een psychologisch onderzoek geadviseerd werd, dit onderzoek afgedwongen, hetgeen gebeurd is, ook door het bedrijf Ausems & Kerkvliet. De uitslag van dit onderzoek was dat ik ook verscheidene psychische beperkingen heb, zoals autisme en een schizoïde persoonlijkheid stoornis.
Hierop besliste de gemeente dat ik niet meer op de sociale werkplaats behoefde te werken, maar op een andere manier moest gaan participeren. Met name volgens het medische rapport, zijnde autonoom thuiswerken.

Financiële armoede

Ik werd doorverwezen naar een klantmanager die aan sollicitatietraining deed. Ik heb van álles gedaan, talloze vrije sollicitaties, een profielschets van mijzelf gemaakt, een eigen website opgezet, geld eraan uitgegeven, mijn creativiteit ingezet (want ik ben nogal erg creatief), zo'n negen maanden me de pestpokke gewerkt op internet om mezelf te 'verkopen'. Helaas zonder resultaat. En toen wist die klantmanager het, denk ik, ook niet meer. Bedenk dat hij de opdracht heeft van de gemeente om mij te laten scoren. Dat is zijn functie daar. Dus hijzelf zit ook in een lastig parket.
Onlangs berichtte hij mij dat ik me dan maar zou moeten laten omscholen, want daar zou eventueel subsidie voor zijn. Jeetje, ik ben 59 jaar, ik heb al die beperkingen, en dan word je gezegd dat je maar moet omscholen. Ik denk dat hij dat zegt, omdat hij zelf ook onder druk staat.

Iedere dag ben je bang dat er toch weer een brief in de brievenbus ligt dat je weer moet opdraven voor een gesprek met een klantmanager. En je durft je mails ook niet meer te lezen, bang voor weer onder druk gezet te worden, en om gekort te worden.
Ik zal zo wie zo nooit meer uit de bijstand komen, omdat ik geen recht heb op een één of andere . arbeidsongeschiktheidsuitkering. Rest mij, financiële armoede. Het zij zo, daar heb ik dan vrede mee, omdat ik het liefste heb dat ik met rust gelaten word en niet overvraagd word.

Enzovoort

Bovenstaand relaas is slechts een beknopte versie van zo'n vijftien jaar overleven. In werkelijkheid ben je er dagelijks mee bezig. Denken, zoeken naar oplossingen, mailen, schrijven. Je hoofd boven water zien te houden.
En nu word ik na alle keuringen en ziekmeldingen en pogingen zelfstandig aan het werk te komen, weer geconfronteerd met het bedrijf Larcom. Zowel mijn klantmanager als het ingehuurde bedrijf Larcom heeft geen enkele boodschap aan mijn beperkingen. Ik heb mij bij beide nu weer ziek gemeld. M'n klantmanager schuift z'n verantwoordelijkheid af naar Larcom, en Larcom communiceert eigenlijk totaal niet; slechts af en toe een telefoontje "dat ik weer aan de slag moet".

Vervolgens ontving ik een email met een oproep voor een gesprek. Het betreft een 'drie gesprek'. De 'derde' persoon is dhr. A. H. van het bedrijf Larcom dat de gemeente ingehuurd heeft om in de vorm van "WerkFit" re integratie (en dwangarbeid) af te dwingen. De 'uitnodiging' vermeldt overduidelijk dat ik nu onder druk gezet word.
Eerder heb ik al aan zowel mijn klantmanager alsmede aan dhr. H (via email) gemeld dat ik slechts schriftelijk wil communiceren. Ik heb hiertoe besloten om twee redenen:
- Dat alle communicatie vastgelegd wordt (lijkt me toch zinnig voor een eventuele rechtszaak).
- Dat ik verbaal niet goed voor mijzelf op kan komen; ik ben erg gevoelig voor psychische druk tijdens een gesprek. Blijkbaar wordt dit verzoek niet gehonoreerd, nu ik geboden word om op een drie gesprek te verschijnen en er gedreigd wordt met consequenties. Ik heb geen andere keus dan naar het gesprek te gaan. Tot zover mijn relaas.


(1) Overgenomen van de Vereniging Bijstandsbond Amsterdam, 23 juli 2024 - . Lay out en tussenkoppen: redactie Solidariteit.