Geïnspireerd door "Mijn vakantiebaantjes ..." van Rob Lubbersen (extra 542-3)
Bij de marine
Harry Peer
Met veel plezier en interesse heb ik het artikel gelezen van Rob Lubbersen - Mijn vakantiebaantjes in de vorige eeuw. Ik pak de draad op waar Rob eindigt: 20 juli 1969.
Die zondag landde de Apollo 11 op de maan. (*) Neil Armstrong zette als eerste mens een voet op de maan. Hij sprak toen de historische woorden: This is one step for a man, one giant leap for mankind. Dit is een kleine stap voor een mens, maar een grote sprong voor de mensheid. Ik ben nooit op de maan geweest, maar heb naar mijn gevoel wel een tijdje op een andere planeet gewoond. Waar was ik op dat moment, wat deed ik in die tijd?
De marine
Ik herinner me het nog goed. Ik richtte me op vanuit een bed in de ziekenboeg van de marine in Den Helder, keek uit naar de beelden op het televisiescherm. In dat jaar maakte ik als matroos-schrijver deel uit van de vaste bemanning van Hr.Ms. [Hare Majesteits] Soemba. Het in Den Oever gelegen opleidingsschip voor duikers van de marine en kikvorsmannen van het korps mariniers. Ik was achttien jaar en zat al twee jaar bij de marine.
Als schrijver verrichtte ik allerlei administratieve taken: verzorgen van de binnenkomende en uitgaande post - typewerk voor brieven van de commandant en de eerste officier - inschrijven van beoordelingen in conduite boekjes - uitbetalen van declaraties - uitschrijven van vrijvervoerbewijzen. Enzovoort.
Matroos-schrijver
Geen al te gekke baan. Ik was een vraagbaak voor de bemanning. Ze konden niet om mij heen. De voorschriften en honderden afkortingen kende ik uit mijn hoofd. Dat beschermde mij enigszins tegen starre en onbuigzame officieren van de mariniers die zich ergerden aan mijn in hun ogen antimilitaristische gedrag.
Mijn taken bleven niet beperkt tot dit administratieve werk. Het begon er al mee dat ik 's-ochtends vroeg moest meehelpen met aardappels jassen. Voorts werd de dagelijkse arbeid geregeld onderbroken door allerlei oefeningen waaraan ik deel moest nemen. Met name het hollend uitrollen en richten van brandslangen staat me nog bij. Met de wachtdiensten erbij kwam ik wel op een werkweek van zestig uren. Ik heb het nooit zo druk gehad als destijds.
Daarnaast volgde ik bij de Leidsche Onderwijs Instellingen (LOI) een schriftelijke cursus HBS-A. Gezeten in een wachthokje bij de loopplank kon ik tijdens de hondenwacht gelukkig studeren, met af en toe een onderbreking voor een ronde over het schip.
Beelden en gevoelens zijn verankerd. Scheepshond Snippie naast me. Donkere nachten, water onder mijn voeten, stilte om me heen, sterren boven mijn hoofd. Op die zondagavond 20 juli stootte ik mijn hoofd zo ernstig tegen een waterkering dat ik met de ambulance naar Den Helder moest worden vervoerd voor medische behandeling. En daar lag ik dan op die bijzondere avond.
(*) Nederlandse tijd: 21 juli 1969, 03.56 uur.