Rob Lubbersen
De sollicitatieprocedure voor het nieuwe FNV-bestuur is geopend! Een advertentie is openbaar gemaakt met een oproep te solliciteren naar een functie als voorzitter, penningmeester of algemeen bestuurslid. Het wordt een benoeming en geen verkiezing. Op last van de rechter van de Ondernemingskamer heeft de Raad van Toezicht, te weten Ton Heerts en Lodewijk Asscher, de door hen gevraagde vrijheid gegeven deze benoeming te regelen.
Dat is niet democratisch. Hoe erg is dat? Op het FNV Congres van 9 en 10 april 2026 krijgen vertegenwoordigers van de leden de kans zich hierover uit te spreken.
Direct na het verschijnen van de oproep om te solliciteren naar een algemene bestuursfunctie bij de FNV, nam ik contact op met Pieter Cortenbach. Pieter is samen met Jacques Kuyf adviseur en ondersteuner van Heerts en Asscher. Een soort 'headhunters', zeg maar. Alle sollicitaties worden door hen bekeken. De kansrijken voor het voorzitterschap gaan daarna door naar Heerts en Asscher en worden vervolgens voorgelegd aan een Benoemingsadviescommissie (BAC). De overige sollicitaties gaan eerst naar de BAC en daarna naar Heerts en Asscher.
De BAC bestaat uit vijf mensen: Gerdi Verbeet (oud lid Tweede Kamer, PvdA), Ellen Dekkers (oud voorzitter FNV Bondgenoten, Raad voor de Arbeidsverhoudingen Schoonmaak), Dick Koerselman (interim voorzitter FNV, voorheen Horecabond), Dagmar Oudshoorn (Amnesty International, PvdA), Ron Meyer (oud voorzitter Socialistische Partij, SP).
Een links en in de vakbeweging ervaren gezelschap. Zij hebben een belangrijke stem bij de samenstelling van het nieuwe Algemeen Bestuur van de FNV. Maar de beslissende eindkeuze ligt bij de Raad van Toezicht dus bij Heerts en Asscher. Dat wil zeggen ...... tot 9 en 10 april 2026. Dan spreekt het FNV Congres zich uit over het benoemde bestuur en de leden daarvan.
Het Congres wordt weer het hoogste orgaan van de FNV. Nu zou dat het Ledenparlement zijn. Het congres stelt een meerjarenbeleidsplan vast en kiest normaliter een daarbij passend Algemeen Bestuur. Ditmaal kan het dus een reeds benoemd bestuur goed- of afkeuren.
Bij de vaststelling van het beleidsplan behoort ditmaal ook het door Heerts en Asscher voorgestelde voornemen om het Ledenparlement af te schaffen en te vervangen door een Bondsraad. Die Bondsraad is tussen de congressen door het hoogste bondsorgaan en stelt beleidskaders en de begroting vast. Ook zal de Bondsraad in het vervolg een Raad van Toezicht kiezen, dus de vervanging van de nu nog tijdelijke toezichthouders Heerts en Asscher.
De Bondsraad wordt in de toekomst samengesteld uit afgevaardigden van de sectorraden en die worden weer gekozen door de leden van een bepaalde sector (Zorg, Overheid, Industrie, Techniek, Dienstverlening, Senioren). De vervanging van het Ledenparlement door de Bondsraad is vooral bedoeld om de sectoren, de basis van de bond, meer gewicht te geven.
Bij dit hele traject zijn vele bedenkingen mogelijk. Voor sommigen is de ondemocratische benoemingsprocedure misschien een reden om hun lidmaatschap op te zeggen. Anderen vrezen de grote invloed op het hele proces van sociaaldemocraten (PvdA). En die hebben nou niet bepaald altijd het beste voor gehad met de gewone man of vrouw. Denk aan de kabinetten Kok en Rutte - Asscher. Weer anderen, en ook wel dezelfden, zien een organisatorische en bureaucratische oplossing voor veel bredere inhoudelijke problemen die geen antwoord geeft op de uitdagingen waarmee de moderne vakbeweging wordt geconfronteerd.
Wij van Solidariteit zijn altijd opgekomen voor een democratische en strijdbare vakbond. Kritisch, maar behoorlijk loyaal. Zijn wij nu uitgepraat? Ik denk het niet. In het verleden zijn wij opgekomen voor de kritische kloofdichters in de bond. Met succes, al heeft het uiteindelijk toch niet gebracht wat we ervan hoopten. Maar er liggen nu weer mogelijkheden. Waarom op het Congres in april niet opkomen voor nog meer versterking van de stem van de basis? Iets waarvoor Niko Manshanden ideeën heeft aangedragen in zijn artikel De sectoren centraal in de nieuwe FNV 2026. Of waarom niet aansluiten bij de nog verdergaande ideeën van Sjarrel Massop over democratisering en versterking van de bond in zijn pleidooi voor burger- en vakbondsberaden, zoals beschreven in Andere democratie voor een nieuwe vakbeweging.
Als het FNV Congres op 9 en 10 april 2026 een waarachtige ledenbijeenkomst van vakbondsmensen wordt, dan liggen daar kansen!
